سلام
براي دسترسي به مقالات من در مورد HIS روي همين نام در قسمت آرشيو موضوعي وبلاگ كليك كنيد.
سال نو مبارك
نرم نرمك مي رسد اينك بهار
دخترم شقايق
شقايق
PACS
Picture Archiving and Communication System
|
|
كليد واژه- تله رادیولوژی ( رادیولوژی از راه دور از طریق تلویزیون یا ویدئو کنفرانس).HIS : سیستم اطلاعات بیمارستانی – HL7 : پروتکل انتقال اطلاعات در علوم پزشکی - MRI : تصویربرداری مغناطیسی. کلیشه : فیلم رادیولوژی. RIS : سیستم اطلاعات رادیولوژی.
تصوير برداري از اندامها و ارگانهاي بدن در تشخيص بيماري به پزشكان كمك شاياني مي كند تا در تصميم گيري نوع درمان بيماران موفق عمل كنند. تصميم براي درمان با مشاهده تغييرات حاصل شده در عضو بدن ، با تصميمي كه بر اساس علائم و اظهارات بيمار گرفته مي شود بسيار متفاوت خواهد بود. بويژه در بيماريهاي استخواني و تومورها حائز اهميت مي باشد. بنابراين كيفيت تصويرگرفته شده ، تعداد تصاوير ، ابعاد تصاوير ، سرعت انتقال تصاوير براي پزشك معالج و نوع بايگاني تصاوير براي دسترسي سريع و مجدد ، همه فاكتورهاي مهمي هستند كه در تصويربرداري پزشكي مد نظر بوده اند. با ظهور تجهیزات پزشکی دیجیتال و پیشرفته و نیز گرایش عرصه علوم پزشکی به جنبش نرم افزاری ، همچنین لزوم تلاش بیمارستانها بسوی یکپارچه سازی اطلاعات بهداشتی و درمانی در بیمارستانهای کشور ، بخشهای پاراکلینیکی بیمارستانها بویژه تصویر برداری پزشکی برای کمک به تشخیص رادیولوژیستها و درمان متخصصین گامهای اساسی در استفاده ازفناوری اطلاعات برداشته است. بی شک تلاشهای مهندسین نرم افزار و سخت افزار ، تحلیلگران سیستمها ، و کارشناسان علوم پزشکی در این پیشرفتها چشمگیر بوده است. بسیاری از روشهای تصویربرداری جدید از جمله رادیوگرافی ، سونوگرافی و CT.SCAN دیجیتالی شده اند. سیستم ارتباط و بایگانی پزشکی (PACS) ، از پیشرفته ترین سیستمها در این عرصه بشمار می رود. براي اولين بار در سال 1982 در كنفرانس تصويربرداري پزشكي (IEEE)، سيستمي معرفي گرديد كه امكان ذخيره، نمايش و انتقال تصاوير و اطلاعات ديگر را انجام ميداد، این سیستم در همان سال از سوی انجمن رادیولوژی امریکا تایید شد و در سال ۱۹۸۴ نیز در اروپا مورد توجه کنگره رادیولوژی اروپا (ECR) قرار گرفت. اين سيستم PACS ناميده شد. سيستم بايگاني و بازيافت تصويري مبتني بر رايانه که مي تواند تصاوير حاصل از روشهاي مختلف تصويربرداري تشخيصي را به صورت تصاوير ديجيتالي ذخيره و بازخواني کند . اين سيستم متشکل از ايستگاه هاي نمايشي و ويرايشي تصاوير ديجيتالي در شبکه هاي داخلي در بيمارستان يا حتي خارج از بيمارستان است که دسترسي پزشک به تصاوير ذخيره شده و در نتيجه کاهش وابستگي پزشک به متخصصان راديولوژي را فراهم می کند.
2- سیستم PACS
در این مقاله، ابتدا به هدف استفاده از سیستم PACS اشاره کرده سپس مقایسه ای بین این سیستم با روشهای تصویر برداری آنالوگ انجام داده ايم. اجزای تشکیل دهنده سیستم و ساختار آن را تشریح کرده ، مزایای آن را برشمرده ايم و نهايتا به نتيجه حاصل پرداخته ايم.
2-1 هدف استفاده از PACS
مشکلات فراوان در سیستم تصویربرداری کلیشه ای وجود دارد که علاوه بر نارضایتی پزشکان و رادیولوژیست ها و نیز بیمار به خاطر کیفیت ، کمیت و نیاز به تکرار تصاویر، مدیریت بیمارستان را از نظر هزینه و حفظ و نگهداری فیلمها به چالش کشیده لذا هدف اصلي استفاده از سيستم PACS ، ارتقاي بازده موثر کاري در کنار قابليتهاي تشخيصي پزشکان است. استفاده از استانداردهای روز در نگهداری و انتقال تصاویر نیز از اهداف مهم بشمار می رود. همچنين هزينه خريداري و نگهداري ايمن فيلمها از نظر مديريتي قابل ملاحظه مي باشد. تكنولوژي سیستم تصويربرداري پزشکي، در كنار دستگاه تصوير برداري، از تعدادي رايانه تحت يك شبکه تشکيل شده که به طور اختصاصي براي ذخيره، بازيابي، توزيع و نشان دادن تصاوير استفاده ميشود. در واقع تصاوير پزشکي در يک استاندارد یا قالب (Format) مستقل ذخيره ميشوند DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) مهمترین قالب آن می باشد. بيشترين تصاويري که از طريق PACS آرشيو و طبقهبندي ميشوند، تصاوير اولتراسوند، MRI، ،CT، اندوسکوپي، ماموگرافي و اشعه ايکس هستند. اين سيستم در واقع جايگزين hard-copy مانند بايگاني فيلمهاي راديولوژي براي مديريت تصاوير پزشکي که در طول زمان ممکن است خراب شوند، ميشوند و تواناييها و قابليتهاي سيستمهاي رايج را بالا ميبرد. ازطرفي هزينه سرسام آور فيلمهاي راديولوژي و نيز نگهداري آنها هميشه از مهمترين مشكلات مديران بيمارستانها بوده است .بنابراين PACS مي تواند با حذف فيلم هزينه خريداري را كم كند و با ايجاد آرشيو الكترونيكي بايگاني فيزيكي را حذف نمايد.
2-2 مقایسه PACS با سیستم کلیشه
در سیستم آنالوگ ، تصویر برداری از بیمار انجام و روی کلیشه های رادیولوژی چاپ می شود. رادیولوزیست کلیشه ها را مشاهده کرده و گزارشی از تشخیص خود را روی برگه کاغذ ثبت و به پزشک معالج ارسال می کند. گاهی کلیشه حاضر برای تشخیص نهائی کافی نبوده و کمکی به پزشک معالج نمی کند. برخی اوقات هم اتفاق می افتد که کلیشه بنا به دلایلی گم شده یا دچار مشکل فیزیکی می گردد که برای ادامه درمان باید تکرار شود. حال با توجه به ورود مقداری اشعه زیانبار در هر نوبت تصویر برداری به بدن بیمار و ایجاد عوارض متعدد ، تکرار تصویر برداری مشکلات خاص خود را دارد و اگر در این میان بیمار یک خانم حامله و یا یک کودک خردسال باشد مشکل عوارض بسیار حاد و خطر آفرین خواهد بود. چه بسا بخاط جلوگيري از ورود اشعه ايكس به بدن جنين در شكم مادر ، از انجام تصويربرداري از بدن مادر مصدوم صرف نظر شده و سلامت جسمي مادر به دليل ناتواني در تشخيص دچار بحران مي شد اما در استفاده از سيستم آرشيو ديجيتالي ، مشكل وخطرات ناشی از پرتونگاری به بیمار نیز در نتیجه عدم لزوم تکرار پرتونگاری ، به مراتب ازبين خواهد رفت. یکی از سیستم هایی که از ۲۵ سال پیش استفاده از آن در اروپا و امریکا و چند سالی است در ایران آغاز شده است همين سیستم PACS مي باشد كه تمامی این مشکلات را مرتفع ساخته. با یک بار تصویر برداری از اعضای بدن بیمار چندین تصویر از بعدهای مختلف و با کیفیت مناسب گرفته شده و در هارد دیسک کامپیوتر ذخیره و بایگانی می شود. تصاویر در مانیتورهای Medical Diagnosis با کیفیت مناسب در معرض دید متخصصین رادیولوژی قرار می گیرد تا گزارش مناسب و کاملی تهیه نمایند. نسخه ای از تصاویر نیز به بیمار در یک CD تحویل می گردد تا در مواقع لزوم به پزشک معالج ارائه دهد. همچنين تصاوير گرفته شده و گزارش راديولوژيست روي آن ، به شكل online در كمترين زمان ممكن از طريق شبكه در دسترس پزشك معالج در بخشهاي بستري يا اتاق عمل مي باشد.
2- 3 - اجزاء تشکیل دهنده یا ساختار یک سیستم PACS
این سيستم براساس ايده و روشهاي جديد كامپيوتري بنا نهاده شده و متشكل از چهار جزء اساسي ميباشد. هركدام از اين اجزاء با تجهيزات خاصي كار مي كنند. اين اجزاء عبارتند از:
2-3-1- دستگاههاي تصويربرداري پزشكي
2-3-2- ايستگاههاي كار(station)
2-3-3- شبكه كامپيوتري.
2-3-4- پايگاههاي داده و بانكهاي اطلاعاتي
اين اجزاء در مجموع تشكيل يك سيستم را می دهند که وظيفه تصويربرداري ، ايجاد بانک اطلاعاتی ، جریان اطلاعات در شبکه و بايگاني تصاوير پزشكي را بر عهده دارند.
2-3-1- دستگاههاي تصويربرداري پزشكي
دستگاههاي تصويربرداري متنوعي وجود دارد. MRI ، CT.SCAN ، CR و ... كه با سيستم PACS ارتباط دارند. يك دستگاه اسكن توموگرافي كامپيوتري را در نظر بگيريد. اين دستگاه از يك ميز براي قرار گرفتن بدن بيمار ، يك گانتري كه سر بيمار در آن قرار ميگيرد، يك منبع توليد اشعه ايكس ، سيستمي براي آشكار كردن تشعشع خارج شده از بدن و يك ژنراتور اشعه ايكس. تشكيل شده است . همه اينها داخل يك اتاق مخصوصي قرار دارد كه ديوارهاي اين اتاق عايق و درب ورودي آن ساخته شده از لايه هاي سربي مي باشد.
تصويربرداري از تمام نقاط بدن به كمك اشعه x و با پردازش كامپيوتري CTscan انجام مي گيرد و اختلافات بسيار جزئي در جذب اشعه x را نشان مي دهد. اين سيستم قادر به آشكار ساختن دانسيتههاي مختلف در نسوج نرم مي باشد. در تروماها، شكستگي هاي حاد و شكستگي هاي موئي، تومورها نقش تشخيصي مهمي ايفا مي كند.
اصول كار يك دستگاه تصويربرداري مانند دستگاه سي تي اسكن بطور خلاصه چنين است : پس از اينكه بدن بيمار بر روي ميز و سر آن در گانتري قرار گرفت و شرايط دستگاه بر حسب ناحيه مورد تصوير برداري تنظيم شد، يك دسته پرتو ايكس توسط كوليماتور (محدودكننده دسته اشعه) به صورت يك باريكه در آمده و از بدن بيمار رد ميشود (پالس ميشود). مقداري از انرژي اشعه هنگام عبور از بدن جذب و باقيمانده اشعه با عنوان پرتو خروجي كه از بدن بيمار عبور ميكند توسط آشكار سازي كه مقابل دسته پرتو ايكس قرار دارد، اندازه گيري شده و بعد از تبديل به زبان كامپيوتري در حافظه كامپيوتر ذخيره ميشود بلافاصله پس از اينكه اولين پالس اشعه بطرف بيمار فرستاده و اندازهگيري شد و لامپ اشعه ايكس يك حركت چرخشي بسيار كم انجام داد، دسته پرتو ايكس دوباره پالس شده ، مجددا اندازهگيري ميشود و در حافظه كامپيوتر ذخيره ميگردد. اين مرحله چند صد يا چند هزار بار بسته به نوع دستگاه تكرار ميشود تا تمام اطلاعات مربوط به عضو مورد نظر در حافظه كامپيوتر ذخيره شود. كامپيوتر ميزان اشعهاي را كه هر حجم معيني از بافت جذب ميكند، اندازه گيري ميكند. اين حجم بافتي را واكسل (Voxel) مينامند كه مشابه چند ميليمتر مكعب از بافت بدن ميباشد. در سي تي اسكن يك لايه مقطعي از بدن به اين واكسلهاي ريز تقسيم ميشود، كه با توجه به مقدار جذب اشعهاي كه توسط هر كدام از اين واكسلها صورت ميگيرد، يك شماره نسبت داده ميشود. اين شمارهها نيز بر روي تصوير كه بر صفحه تلويزيون مانند كامپيوتر ميافتد، يك چگالي با معيار خاكستري (از سفيد تاسياه) اختصاص داده ميشود. نمايش هر كدام از واكسلها را بر روي مونيتور يك پيكسل (Pixl) ميگويند. يعني واكسلها حجم سه بعدي و پيكسلها دو بعدي ميباشند و هر چه تعداد پيكسلها بر روي مونيتور بيشتر باشد تصوير واضحتر و قابل تفكيكتر است. اعدادي كه با توجه به مقدار جذب اشعه به هر بافت اختصاص داده ميشود، را اعداد سي تي يا اعداد هانسفيلد مينامند. بطور مثال بافت چربي كمتر از بافت عضلاني و بافت عضلاني كمتر از بافت استخواني اشعه را جذب ميكند. بنابراين بطور مثال استخوان 400+ ، آب صفر و چربي 50 و هوا 500 ميباشد كه هر چه مقدار اين اعداد كمتر باشد، بر روي فيلم سيتي اسكن آن قسمت طبق معيار خاكستري بيشتر به سمت سياهي تمايل دارد و برعكس هرچه عدد سي تي مثل استخوان بالا باشد تصوير به سمت سفيدي تمايل دارد. گاهي براي مشخص تر شدن اعضايي كه داراي چگالي شبيه به هم هستند از مواد كنتراست زا استفاده ميشود. از كاربردهاي تصوير برداري با اين دستگاهها به مواردي اشاره مي نمائيم.
تشخيص بيماريهاي مغز و اعصاب – بیشترین استفاده از سیستم PACS را در بین بخشهای بیمارستانی بخش اعصاب دارد. چون سي تي اسكن ميتواند تفاوت بين خون تازه و كهنه را به تصوير بكشد، به همين دليل براي نشان دادن موارد اورژانس بيماريهاي مغزي بهترين كاربرد را دارد.
بيمارهاي مادر زادي مانند بزرگي يا كوچكي جمجمه - تشخيص تومورهاي داخل جمجمهاي و خارج مغزي - خونريزي در قسمتهاي مختلف مغز و سكتههاي مغزي - تشخيص بيماري اعضاي داخل شكمي مانند كبد ، لوزالمعده ، غدد فوق كليوي و بررسي بيماريهاي ريه.
اتاق کنترل . دركنار اتاقي كه دستگاه تصويربرداري در آن وجود مستقر هست، يك اتاقك ساخته شده كه مانند اتاق فرمان عمل مي كند. اين اتاق از طريق يك پنجره كاملا شيشه اي كه شيشه آن از جنس مخصوص بوده و عايق اشعه مي باشد ، مشرف به اتاق تصويربرداري است. كارشناس راديولوژي براي ايمن بودن از اشعه بايد در خارج از اتاق تصوير برداري و در همين اتاقك مستقر شود و ضمن مشاهده بيمار و ارتباط صوتي با بيمار،كنترل دستگاه تصويربرداري را در دست داشته و عمل تصوير برداري را انجام مي دهد. يك دستگاه كامپيوتر براي بازسازي تصوير و كنسول عملياتي كه تكنولوژيست راديولوژي بر آن قرار ميگيرد، در اين اتاق وجود دارد. اين كامپيوتر متصل به دستگاه تصويربرداري ونيز از طريق شبكه متصل به server محصوص PACS جهت استفاده از بانك اطلاعاتي و همچنين بايگاني تصاوير گرفته شده در آن مي باشد. متصدي اين كامپيوتر همزمان می تواند تصاویر گرفته شده را در بانک اطلاعاتی اضافه و علاوه بر بایگانی فایلها در serverو کپی روی CD درصورت نياز از تصاوير گرفته شده و حتی بايگاني در server ، بوسیله پرينترهاي مخصوص روي كليشه چاپ نمايد.
2-3-2- ايستگاههاي كار(Work station)
هرايستگاه كار عبارت از یک دستگاه کامپیوتر با مختصات مناسب می باشد که مسئول نمايش اطلاعات و تصاوير پزشكي از طريق شبكه داخلي بيمارستان می باشد. برای دو محل ایستگاههای کاری تعریف شده است. یکی براي راديولوژيست در بخش راديولوژي ]تصوير شماره 4[ جهت مشاهده تصاویر و نوشتن ريپورت پیوستی و یافته های خود روی تصاویر و دیگری برای بخش های بستری و اتاق عمل که با يك دستگاه کامپیوتر در هر بخش، پزشك معالج مقيم در بخش بستري يا اتاق عمل تصاویر خواسته شده از بیمار و نیز ریپورت رادیولوژیست را مشاهده براي درمان بيمار اقدامات درمانی را انجام مي دهد. ]تصوير شماره 5[ برای رادیولوژیست ها استفاده از مانیتورهای مخصوص (Medical Diagnosis Monitor) که دارای قابلیت نمایش تصاویر با کیفیت بهتر می باشند ، ضروری است. این ایستگاه های نمایشی و ویرایشی تصاویر دیجیتالی در هر یک از بخشهای متصل به شبکه های محلی یا داخلی در بیمارستان یا حتی شبكه اينترنت خارج از بیمارستان دسترسی پزشک به تصاویر ذخیره شده و در نتیجه کاهش وابستگی پزشک به متخصصان رادیولوژی ، دسترسی همزمان جراحان در بیمارستان های مختلف و مشاوره متمرکز درباره مقایسه روشهای درمانی متعدد را فراهم میکند. يك دستگاه از اين ايستگاههاي كاري در اتاق گزارش واقع در بخش راديولوژي وجود دارد كه مخصوص راديولوژيست جهت مشاهده تصاوير گرفته شده ، ويرايش تصاوير با tools نرم افزار pacs و درج ريپورت از يافته هاي خود روي تصاوير يا پيوست تصاويرمي باشد. ايستگاه كاري ديگري در بخش راديولوژي در قسمت پذيرش مي باشد كه متصدي پذيرش مي تواند از تصاوير گرفته شده براي بيمار CD تهيه و تحويل دهد. ايستگاههاي كاري متعددي در قسمتهاي مختلف يك بيمارستان بسته به سياستهاي مديريتي مي تواند تعبيه شود.
2-3-3- شبكه كامپيوتري.
امروزه در کشورهای پیشرفته تقریبا هر بیمارستانی و در کشورهای در حال توسعه بیمارستانهای درجه یک مجهز به یک شبکه داخلی جهت استفاده کلیه بخشها و واحدهای بیمارستانی از سیستم یکپارچه اطلاعات بیمارستانی (HIS) در کنار شبکه جهانی اینترنت می باشند. در کشور ما نیز گامهای اساسی در این راستا برداشته شده و علی رغم مشکلات خاص این قضیه بیمارستانهای ما تا حدودی مجهز به شبکه داخلی و استفاده از HISشده اند یا به دنبال راه اندازی آن هستند. یکی از قسمتهای پاراکلینیکی HIS سیستم رادیولوژی است که می تواند سیستم PACS را بطور کامل پشتیبانی کند. بنابراین در يك بيمارستان وجود يك شبكه حتی در صورت نبودHIS برای سیستم PACS ضروری است تا ارتباط بين بخش راديولوژي با بخشهاي بستري و ساير قسمتهاي مرتبط را برای استفاده از تصاویر پزشکی برقرار نمايد. البته اين شبكه مي تواند از طريق اينترنت با بيرون از بيمارستان نيز ارتباط برقرار نمايد عملکرد شبکه PACS از دستگاههای تصویربرداری شروع می شود. این تجهیزات تصاویر را به وسیله نرم افزار PACS PLUS به server منتقل می کنند. شبکه داخلی تصاویر را از سیستم PACS به مراکز مختلف داخل بیمارستانی منتقل و در اختیار افراد مجاز قرار می دهد. از طرفی همین سیستم به شبکه جهانی اینترنت می تواند وصل شده و تصاویر گرفته شده را به خارج از بیمارستان منتقل و در اختیار افراد بی شماری که بتوانند به این سیستم دسترسی داشته و مجوز استفاده از آن را بگیرند ، قرار می گیرد.تصوير شماره . هرشبکه ، دارای اجزائي است . هميشه يك دستگاه server براي ارائه خدمات به كليه دستگاههاي client در نقاط مختلف شبكه بايد وجود داشته باشد که عبارت از یک دستگاه کامپیوتر با مشخصات بسیار بهتر و توانائی پردازش بالای اطلاعات می باشد که محل ذخیره اطلاعات نیز می باشد. server بوسيله چند دستگاه swich كه به صورت ترمينال خطوط ارتباطي عمل مي كنند ارتباطات را با قسمتهای دیگر شبکه برقرار مي كند. این در حالی است که سرعت انتقال به نوع رایانه ها و رسانه برقرارکننده ارتباط بین اجزای سیستم بستگی دارد.. نوع کابل شبکه مورد استفاده که فیبر نوری بهترین آن می باشد ، نوع سویچ ها ، نوع کارت شبکه بکار رفته در کامپیوترهای ایستگاههای کاری ، کیستون ها و ... از جمله فاکتورهائی هستند که در سرعت انتقال اطلاعات بسیار موثر می باشند. سيستم PACS در يك شبكه به طور اوليه از يک وسيله دريافت کننده تصوير (دروازه الکترونيکي)، سيستم مديريت اطلاعات (يک رايانه مخصوص که جريان ورود اطلاعات را به درون شبکه کنترل ميکنند)، وسيله ذخيره تصاوير (بايگانيهاي بزرگ و کوچک)، شبکه انتقال (که مناطق پهن و محلي را پوشش ميدهد)، پايگاههاي نمايش (شامل يک رايانه، نمايشگر متن، نمايشگر تصاوير و يک خط اتصال براي استفاده کننده به منظور استفاده از آنها) و گاهي در مواقع لزوم، تجهيزاتي که تصاوير را روي hard-copy ذخيره کند، تشکيل شده است. البته امروزه PACS هاي تحت وب، بيشتر رايج ميشوند، به اين صورت که از اينترنت به عنوان مرتبط کننده اصلي خود استفاده ميکنند. در شبکه اینترنت نیز سرعت انتقال به فاکتورهای مهم دیگری بستگی دارد. پهنای باند شبکه اینترنت ، شکل استفاده از Dial-up یا ADSL از مهمترین فاکتورها می باشد.
2-3-4- پايگاههاي داده و بانكهاي اطلاعاتي
نکته مهم در مورد سيستم PACS ، شبکه انتقال آن است که از يک Server مرکزي (که پايگاه دادهها را ذخيره ميکند)، تشکيل شده است. اين پايگاه حاوي اطلاعات تصاويري است که توسط دستگاههاي تصويربرداري MRI ، CT.SCAN ، CR و ... مرتبط با سيستم PACS ، گرفته شده و از طريق LAN (Local Area Network) يا WAN (Wide Area Natwork) روي Server ذخيره و در طول شبكه دريافت ميشوند اطلاعات اصلي در Server در بانك اطلاعاتي وجود دارد. ساختار اين بانك اطلاعاتي مي تواند بصورت Access و SQL و ... باشد. روی Serverتصاویر با فرمت خاص خود که مطابق با استاندارد DICOM می باشد و معمولا با نام تاریخ اخذ تصویر همراه با یک شماره پرونده بستری یا سرپائی بیمار ذخیره می شود. علاوه بر آن فایلهای مورد نیاز برای نرم افزار PACS PLUS نیز وجود خواهد داشت. از امکانات بانک اطلاعاتی مانند ایجاد Account برای کاربران مجاز نیز استفاده می شود.
2-4 ساختار سيستم PACS
تجهيزات مدرن راديولوژي، امروزه به طور مستقيم تصاوير بيماران را وارد سيستم PACS در قالب تعريف شده ميکند. يک سيستم کامل PACS ، بايد شامل يک نقطه دسترسي (Access Point) به تصاوير و اطلاعات همراه باشد. همچنين بايد با سيستمهاي اطلاعاتي بيمارستاني ديگر (HIS)و بويژه به سيستم اطلاعاتي راديولوژي (RIS) نيز مرتبط باشد.ارتباط PACS با RIS بسار حائز اهميت است چرا كه اين دو سيستم ، مكمل هم در كامل نمودن سيستم مكانيزه كل بخش راديولوژي مي باشند. هرچه ارتباط ميان سيستمهاي اطلاعاتي مختلف گستردهتر باشد، اطلاعات قويتر و قابل اعتمادتر ميشوند. به طور مثال، خطر ورود اشتباه اطلاعات بيماران را کم ميکند، زيرا قالب استاندارد DICOM که براي اين منظور به کار ميرود، ميتواند مشخصات بيمار را نيز دريافت کند. استاندارد DICOM یک استاندارد جهانی در انتقال تصاویر پزشکی است و سیستمهای مورد استفاده در بیمارستانها و مراکز بهداشتی مانند HIS و PACS باید از این استاندارد استفاده کنند تا فرمت تصاویر در نرم افزار مورد استفاده قابل فهم و استفاده باشد. سیستم PACS از نرم افزار PACS PLUS بهره می برد که از استانداردهای لازم برخوردار هست. زماني که دريافت اطلاعات يک بيمار کامل شد، سيستم PACS ، دادههاي تصويري جاسازي شده را با فهرست سوابق برنامهريزي شده روي شبکه، مقايسه ميکند و در صورت وجود هرگونه تناقضي، آن را مشخص ميکند. هر اطلاعاتي، تنها با مشخصات همان فرد، ذخيره ميشود. وقتي راديولوژيست، خواندن تصاوير بيمار مفروض را به پايان رساند، سيستم PACS، آن را به عنوان «خوانده شده»، علامتدار ميکند که به اين ترتيب از دوبارهخواني جلوگيري ميشود. گزارش پزشک به عکس متصل شده و از طرف ديگر خط اتصال، ديده ميشود. در بیشتر موارد سیستم PACS با سیستم اطلاعاتی بیمارستان (HIS) و سیستم اطلاعاتی رادیولوژی (RIS) مرتبط است تا برقراری ارتباط بین تصاویر با اطلاعات مربوط به بیماران و امکان استفاده از سیستم های تله رادیولوژی برای انتقال و دریافت تصاویر و اطلاعات بیمار از مناطق دور را تسهیل کند. همکاری این سیستم ها می تواند ارتباط بین بخشهای مختلف درمانی را بهبود بخشیده وکارایی و کیفیت مراقبت از بیمار در بیمارستان ها را افزایش دهد. سیستم های ذخیره و بازیابی تصویری به طور کلی از ابزارهای ارتباطی رایانه میزبان ، ابزارهای بایگانی تصویر و ایستگاه های نمایش که به شبکه ارتباطی متصل است ، تشکیل شده است. استفاده از سیستم های ذخیره و بازیابی تصویری تنها به تصویربرداری محدود نخواهد بود بلکه از سیستم هایی که براساس PACS عمل می کند در جراحی هم استفاده می شود و به این ترتیب شبکه های اطلاعاتی که معمولا از خطاها و اشتباهات کمتری برخوردار است ، راه اندازی می شود. یک PACS خوب کاملاً بطور قطعی، به رادیولوژیست اجازه میدهد تا تصاویر پی درپی را با کمترین حرکت و جنبش نسبت به حالتی که باید در ملاء عام نمونه های دقیق را مورد بررسی قرار دهد، بوسیله ابزارهای دیجیتالی که ازطریق صفحه کلید هدایت می شود و با انگشتان به اجرا در می آید تفسیر کند.
براي راه اندازي سيستم در يك مركز ، توجه به ساختار یک سیستم PACS بسيار حائز اهميت مي باشد. در اين ساختاربايد موارد مهمي را مد نظر قرار داد كه به نمونه هائي از آن اشاره مي نمائيم :
2-4-1- بررسی فضای فیزیکی مورد نیاز جهت نصب سخت افزار و لوازم جانبی سیستم PACS. در این جهت دستگاههای تصویربرداری موجود بررسی می شوند. اگر این دستگاه آنالوگ باشد باید از کیت مخصوصی که شبیه یک کارت شبکه نسبتا بزرگ می باشد، در کامپیوتر متصل به دستگاه تصویربرداری استفاده نمود. دستگاههای تصویربرداری دیجیتال کامل بوده و نیاز به کیت مذکور ندارد. دستگاههای دیجیتال بهترین گزینه برای استفاده از سیستم PACS می باشد.
2-4-2- بررسی تجهیزات پزشکی و گروه های کاریWORK GROUPS که توسط کمیته استاندارد جهانی فرمت دایکامDICOM ارائه داده شده در این مرکز درمانی از قبیل دستگاه CRرادیولوژی RI،CTscan،US،آندوسکوپی ، میکروسکوپی و...
2-4-3- سیستم PACS باید امکان ارسال و دریافت تصاویر دیجیتال پزشکی با فرمت دایکامDICOM را به ایستگاه های WorkStationsداخل مرکز درمانی داشته باشد.(از قبیل بخش ها ، اطاق عمل وغیره... ) در ایستگاه های WorkStationsاز دو نوع Viewer استفاده می شود:
الف- Viewerکه این نرم افزار فقط تصاویر را نشان می دهد ودر اکثر ایستگاه های Work Stationsنصب می گردد.
ب-Viewer که اجازه پردازش تصاویر دیجیتال پزشکی با فرمت دایکام DICOM را می دهد،که این نرم افزار بر اساس نیاز و ضرورت تهیه می گردد.
2-4-4- سيستمPACS بايد امكان ارسال و دریافت تصاویر دیجیتال پزشکی با فرمت دایکامDICOM را به خارج مر کز درمانی را از طریق اینترنت داشته باشد.
2-4-5- سيستمPACS بايد امكان اتصال بهHIS/RIS تحت پروتکلHL7 (پروتکل استاندارد انتقال اطلاعات علوم پزشکی )را بر اساس گروه کاری داشته باشد.
2-4-6- سيستمPACS بايد امكان پروتکل آموزش بالینی برای دانشجویان و کارکنان علوم پزشکی را داشته باشد.
2-4-7- سيستمPACS بايد امكان رایت بر روی CDیاDVD را برای ارائه به بیمار بجای کلیشه داشته باشد.
2-5 مزایای استفاده از سيستمPACS
با بهره برداری از این سیستم مشکلات مرتبط با تصویربرداری مرتفع می شود. بایگانی و ذخیره فیلمها در انبارهای مخصوص نیاز به فضای فیزیکی مخصوص دارد. این فضا باید دارای نور مناسب و غیر مضر برای فیلمها و دما و حرارت مناسب باشد. سیستم ایمنی مناسب نیز برای جلوگیری از آتش سوزی و از بین رفتن فیلمها باید در نظر گرفته شود. گم شدن فیلمها یا خراب شدن آنها و نیاز به درخواست مجدد فیلم از طرف پزشک معالج یا نیاز به این فیلمها برای آموزش دانشجویان علوم پزشکی از مشکلات سیستم کلیشه ای می باشد. از طرفی حجم و هزینه بالای فیلمها همواره مدیران را نگران می کند. سیستم PACS با الکترونیکی نمودن تصاویر ، سیستم Film Lessرا معرفی و از این مشکلات جلوگیری می نماید. یکی از دغدغه های مدیران بیمارستان هزینه مادی و معنوی حضور رادیولوژیست ها در بیمارستان ، در ساعات غیر اداری می باشد که به شکل آنکالی انجام می گیرد. در مواقع اورژانس و یا قبل از عمل جراحی حتی در نیمه شب ، از بیمار تصاویری اسکن شده و باید توسط متخصص رادیولوژی تفسیر شود. برای این کار یا باید با پزشک متخصص رادیولوژی تماس گرفته شود تا در همان موقع در بیمارستان حضور یابد . یا اینکه فیلم های گرافی توسط فردی به منزل رادیولوژیست ارسال شود و فرد مذکور منتظر بماند تا رادیولوژیست تفسیر خود را ریپورت کرده و توسط آن فرد به بیمارستان عودت داده شود. در این مدت پزشک معالج و تیم جراحی در انتظار هستند و گاهی مشکلاتی در تاخیر عمل برای بیمار پیش می آید که تبعات قانونی هم دارد. سیستم PACS این مشکل را حل نموده و فقط به رادیولوژیست تلفنی اطلاع داده می شود تا ایشان در منزل خود از طریق خط اینترنت وارد سیستم بیمارستان شده و از روی مانیتور خود تصاویر مربوطه را مشاهده و حتی با ابزار نرم افزار PACS PLUS روی تصویر مانور داده و یافته های خود را تایپ کند. در کمترین زمان ممکن پزشک معالج در اتاق عمل یا اورژانس ریپورت را مشاهده و با توجه به تشخیص حاصل به درمان یا عمل می پردازند. سیستم PACS امکان آموزش از راه دور يا تشخيص از طریق اینترنت و تلويزيون را فراهم ميسازد و به پزشکان کمک ميکند که در هر کجاي کره خاکي که باشند، همزمان به اطلاعات مشابه و به روز شده دست يابند که در اصطلاح، تله راديولوژي ناميده ميشود. سيستمهاي PACS، با کاهش هزينههاي ذخيرهسازي که به صورت الکترونيکي انجام ميشود (نسبت به بايگانيهاي فيلم)، مزاياي زيادي دارند[6]. بااستفاده از سیستم های انفورماتیک تصویربرداری PACS می توانیم تصاویر رادیولوژی را بایگانی و از آن برای ارسال تصاویر به هر نقطه ای از دنیا استفاده کنیم بنابراین باید از سیستم هایی استفاده کنیم که در آنها خروجی تصویر به صورت دیجیتال است. گسترش استفاده از سيستم PACS از بزرگ شدن مراکز و جايگيري بيشتر بايگاني فيلمها جلوگيري ميکند که اين مزيت، به نفع مراکز کوچک است. تهیه تصویر روی CD یا DVD و ارائه آن به بیمار ، کمک می کند تا بیمار ادامه درمان خود را به مراکز دیگری ببرد و این درحالی است که حمل و نگهداری فیلم و کلیشه برای بیمار بسیار مشکل می باشد و گاهی مفقود یا مخدوش شدن فیلم اتفاق می افتد. گاهی اتفاق می افتد که برای درمان بیمار از مشاوره متخصصی در خارج از کشور استفاده می شود . تله رادیولوژی و سیستم PACS تصاویر را سریع و در بهترین حالت ممکن در اختیار متخصص مربوطه در آنسوی کشور قرار داده و روند بهبود بیماری را بهتر می کند. در واقع با پيشرفت علم پزشکي و تجهيزات وابسته به آن که هر کدام دنيايي از تصاوير را ايجاد ميکنند، نياز به سيستمهايي مانند PACS کاملا احساس ميشود تا به اقتصاد دنياي پزشکي نيز کمک رساند. از طرفي، تشخيص سريعتر و دقيقتر بيماري را امکانپذير ميسازد و در وقت و هزينه، صرفهجويي بسياري ميکند. در واقع هدف اصلي استفاده از سيستم PACS ، ارتقاي بازده موثر کاري در کنار قابليتهاي تشخيصي پزشکان است. بعبارتی مکانیزه کردن فرایند تصویربرداری از خرید امکانات اولیه تا رضایت بیمار ، پزشکان و کارکنان می باشد.
3 - ارتباط این سیستم با HIS
این سیستم نیز همانند بسیاری از برنامه های اقماری HIS باید قابلیت اتصال به آن را داشته باشد تا در خدمت پزشکان و تیم پزشکی در بیمارستان قرار گیرد. در این یکپارچه سازی سیستم PACS اطلاعات هویتی و شماره پرونده بیمار را از HIS دریافت کرده و ذخیره می نماید تا برای تیم پزشکی قابل تشخیص باشد.
۴ - نتيجهگيري
تصویر برداری دیجیتالی موقعیت خارق العاده ای داشته و بر بسیاری از موانع اولیه مثل کارهای صنعتی ناکافی، تنگنای تولید، قیمت فوق العاده بویژه فیلم و میل کم مشتریان غلبه کرده است. افزایش تصاویر بایگانی و سیستمهای ارتباطی ( PACS ) محرکی برای پذیرش تکنولوژی دیجیتالی تکمیلی که در نصف کردن قیمتها و افزایش کیفیت تصاویر موثر خواهد بود می باشد وبه راحتی می تواند جایگزین فیلم در تصویربرداری شود. همین طور تاخیر زمانی و ناکارآمدی ذاتی در تولید فیلم را حذف کرده و به بیمارستان اجازه می دهد تا در فضا و کارکنان رادیولوژی صرفه جویی کند. مشکلات تاخیر در گزارش رادیولوژیست روی فیلمها علاوه بر ایجاد تاخیر در تشخیص پزشک و درمان بیمار ، موجب تاخیر در پرداخت هزینه از طرف سازمانهای بیمه نیز می شود که سیستم PACS این مشکلات را حل می نماید. اخذ رضایت تیم تشخیص و درمان پزشکی ، بیمار و سازمانهای ذیربط ، مدیریت هزینه های مالی و انسانی و روی آوردن به سیستمهای مکانیزه همه عواملی هستند که امروزه مدیران بیمارستانها و حتی مراکز کوچک را به چالش کشیده و استفاده از سیستم PACS را یک ضرورت اجتناب ناپذیر نموده است.
نوشته : مهندس علی نیک مرام
اين مقاله ، يكي از پروژه هاي دانشگاهي من هست و حاصل مطالعات مختلف و مدتها كار در بيمارستان مي باشد. لطفا در كپي ،از نام من يا وبلاگم بعنوان منبع اينترنتي نام ببريد.
کپی برداری با ذکر منبع مجاز می باشد.
تعجب خالق از مخلوق خویش
- من در عجبم كه بندگانم تمام كودكي خود را در آرزوي بزرگ شدن به سر مي برند و دوران پس از آن را در حسرت بازگشت به كودكي مي گذرانند.
¨ من در عجبم که بندگانم سلامتی خود را فدای مال اندوزی می کنند و سپس تمام دارائیهای خود را صرف بازیابی سلامتی خویش می نمایند.
¨ من در عجبم که بندگانم به قدری نگران آینده اند که حال را فراموش می کنند در حالیکه نه حال را دارند و نه آینده را.
¨ من در عجبم که بندگانم طوری زندگی می کنند که گوئی هرگز نخواهند مرد در حالیکه چنان گورهایشان را گرد و غبار فراموشی در بر خواهد گرفت که گوئی هرگز زنده نبوده اند.
خدمات مرجع رایگان در اینترنت
خدمات مرجع در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی، در رأس تمامی فعالیتها در فرایند اطلاع رسانی قرار دارد. یکی از پیش نیازهای ارائه خدمات مرجع مناسب به استفاده کنندگان، دسترسی به منابع مرجع عمومی و تخصصی است، دایرة المعارفها، واژه نامه ها، اطلسها و ... از جمله مهمترین منابع مرجع عمومی هستند که بسیاری از مراجعه کنندگان کتابخانه ها برای پاسخگویی به سؤالات خود به آنها مراجعه می نمایند.
با ظهور شبکه جهانی وب، منابع مرجع عمومی بسیاری به صورت الکترونیکی در دسترس عموم علاقه مندان قرار گرفت، انتشار منابع مرجع در محیط وب دارای ارزشهای افزوده ای است که نمونه های چاپی فاقد آن است؛ استفاده از صوت، تصویر و ... برای توصیف مفاهیم، بکارگیری پیوندهای فرامتنی برای دسترسی سریع و کارآمد به مدخل های مرتبط با دیگر در خود اثر یا منابع دیگر، امکان دسترسی همزمان تعداد زیادی از کاربران به یک نسخه واحد از منبع مرجع از طریق شبکه های رایانه ای و... از مهمترین شیوه های ارزش افزایش منابع مرجع در محیط وب محسوب می شود. با مهمترین منابع مرجع الکترونیک به طور خلاصه آشنا می شوید:
فرهنگهای الکترونیک
One Look Dictionaries
نام ابر فرهنگ پیوسته در شبکه جهانی وب است که از طریق آن می توان به طور رایگان در 745 فرهنگ معتبر در وب که حاوی بیش از 4 میلیون واژه برای جستجوی لغات و اصطلاحات می باشد، پرداخت.
www.onelook.com
Dictionary.com
نام فرهنگ پیوسته ای است که به صورت رایگان امکان دسترسی به تعاریف واژه ها از انگلیسی به انگلیسی در چند فرهنگ عمومی و تخصصی را فراهم می سازد. از جمله انگليسي به فارسي و فارسي به انگليسي.
www.dictionary.com
Bobylon
نام فرهنگ چند زبانه کلمات و اصطلاحات از زبان انگلیسی به 14 زبان مختلف دنيا است که به طور رایگان قابل دسترس است و امكانات زيادي براي استفاده دارد.
www.bobylon.com
Infoplease.com
بخشی از یک شبکه آموزشی است که از طریق آن می توان به جستجو در فرهنگ، دایرة المعارف، سرگذشتنامه و سالنامه پرداخت. در این واژه نامه می توان به مبانی بیش از 125 هزار واژه دست یافت.
www.infoplease.com
فرهنگهای چاپی در وب
Cambridge Dictionary Online
نام پایگاهی است که توسط انتشارات کمبریج به منظور جستجوی رایگان در فرهنگهای کمبریج به صورت پیوسته راه اندازی شده است.
www.dictionary.cambridge.org
American Heritage Dictionary of the English Language
دسترسی به فرهنگ آمریکن هریتیج با بیش از 90 هزار مدخل، 10 هزار واژه جدید، تلفظ صحیح بیش از 70 هزار کلمه. مشاهده 900 تصویر تمام رنگی مرتبط با اصطلاحات و کلمات از محیط وب فرصت بسیار مناسبی برای کلیه کسانی است که با فرهنگهای انگلیسی سر و کار دارند.
www.bartleby.com/61/
OXFORD Advanced Learner’s
این فرصت خوبی برای دسترسی رایگان به یکی از پراستفاده ترین و پرطرفدارترین فرهنگهای انگلیسی از طریق وب میسر شده است تا تمامی علاقه مندان به فرهنگ OXFORD بتوانند از آن سود ببرند.
www.oup.co.uk/elt/ould/home_main_2.htm
Merriam Webster Online
انتشارات مریام وبستر یکی از برجسته ترین ناشران در آثار مرجع در حوزه زبان و ادبیات انگلیسی است که از طریق وب سایت خود امکان دسترسی رایگان به واژه نامه و اصطلاحنامه معتبر خود را میسر ساخته است.
www.m-w.com
ICD
International Classification of diseases
براي كدگذاري بيماريها روشهاي متفاوتي بوده كه سالها كنگره هاي متفاوتي برگزار شده و به يك انسجام رسيده است. بعد از انتشار كتاب ICD-9 CM سازمان جهاني بهداشت اقدام به تكميل تر شدن كدهاي بيماريها نموده و كتاب كدگذاري جديدي را با روش كد گذاري جديد در سه جلد منتشر كرد كه در آن برخلاف كتاب قبلي از حروف انگليسي نيز استفاده نموده است. اين كتاب ICD-10 نام دارد كه ويرايش دهم كتاب ICD بشمار مي رود. براي استفاده دوستان علاقه مند فصول و بلوكهاي موجود با كد مربوطه را در وبلاگ قرار داده ام.
ICD 10
بلوكها بر اساس فصول 21 گانه ، ارائه شده از طرف سازمان جهاني بهداشت
|
chapter |
Blocks |
Title |
|
Certain infectious and parasitic diseases | ||
|
Neoplasms | ||
|
Diseases of the blood and blood-forming organs and certain disorders involving the immune mechanism | ||
|
Endocrine, nutritional and metabolic diseases | ||
|
Mental and behavioural disorders | ||
|
Diseases of the nervous system | ||
|
Diseases of the eye and adnexa | ||
|
Diseases of the ear and mastoid process | ||
|
Diseases of the circulatory system | ||
|
Diseases of the respiratory system | ||
|
Diseases of the digestive system | ||
|
Diseases of the skin and subcutaneous tissue | ||
|
Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue | ||
|
Diseases of the genitourinary system | ||
|
Pregnancy, childbirth and the puerperium | ||
|
Certain conditions originating in the perinatal period | ||
|
Congenital malformations, deformations and chromosomal abnormalities | ||
|
Symptoms, signs and abnormal clinical and laboratory findings, not elsewhere classified | ||
|
Injury, poisoning and certain other consequences of external causes | ||
|
External causes of morbidity and mortality | ||
|
Factors influencing health status and contact with health services | ||
|
Codes for special purposes |
Chapter I: فصل اول
Certain infectious and parasitic diseases (A00-B99)
|
|
|
|
Intestinal infectious diseases | |
|
Tuberculosis | |
|
Certain zoonotic bacterial diseases | |
|
Other bacterial diseases | |
|
Infections with a predominantly sexual mode of transmission | |
|
Other spirochaetal diseases | |
|
Other diseases caused by chlamydiae | |
|
Rickettsioses | |
|
Viral infections of the central nervous system | |
|
Arthropod-borne viral fevers and viral haemorrhagic fevers | |
|
Viral infections characterized by skin and mucous membrane lesions | |
|
Viral hepatitis | |
|
Human immunodeficiency virus [HIV] disease | |
|
Other viral diseases | |
|
Mycoses | |
|
Protozoal diseases | |
|
Helminthiases | |
|
Pediculosis, acariasis and other infestations | |
|
Sequelae of infectious and parasitic diseases | |
|
Bacterial, viral and other infectious agents | |
|
Other infectious diseases |
Chapter II: فصل دو
Neoplasms (C00-D48)
|
|
|
|
Malignant neoplasms, stated or presumed to be primary, of specified sites, except of lymphoid, haematopoietic and related tissue | |
|
Lip, oral cavity and pharynx | |
|
Digestive organs | |
|
Respiratory and intrathoracic organs | |
|
Bone and articular cartilage | |
|
Skin | |
|
Mesothelial and soft tissue | |
|
Breast | |
|
Female genital organs | |
|
Male genital organs | |
|
Urinary tract | |
|
Eye, brain and other parts of central nervous system | |
|
Thyroid and other endocrine glands | |
|
Malignant neoplasms of ill-defined, secondary and unspecified sites | |
|
Malignant neoplasms, stated or presumed to be primary, of lymphoid, haematopoietic and related tissue | |
|
Malignant neoplasms of independent (primary) multiple sites | |
|
In situ neoplasms | |
|
Benign neoplasms | |
|
Neoplasms of uncertain or unknown behaviour [see note before D37] |
Chapter III: فصل سو
Diseases of the blood and blood-forming organs and certain disorders involving the immune mechanism (D50-D89)
|
|
|
|
|
|
Nutritional anaemias | |||
|
Haemolytic anaemias | |||
|
Aplastic and other anaemias | |||
|
Coagulation defects, purpura and other haemorrhagic conditions | |||
|
Other diseases of blood and blood-forming organs | |||
|
Certain disorders involving the immune mechanism | |||
Chapter IV: فصل چهار
|
|
|
|
|
|
Disorders of thyroid gland | |||
|
Diabetes mellitus | |||
|
Other disorders of glucose regulation and pancreatic internal secretion | |||
|
Disorders of other endocrine glands | |||
|
Malnutrition | |||
|
Other nutritional deficiencies | |||
|
Obesity and other hyperalimentation | |||
|
Metabolic disorders | |||
Chapter V: فصل پنج
Mental and behavioural disorders (F00-F99)
|
|
|
|
|
|
Organic, including symptomatic, mental disorders | |||
|
Mental and behavioural disorders due to psychoactive substance use | |||
|
Schizophrenia, schizotypal and delusional disorders | |||
|
Mood [affective] disorders | |||
|
Neurotic, stress-related and somatoform disorders | |||
|
Behavioural syndromes associated with physiological disturbances and physical factors | |||
|
Disorders of adult personality and behaviour | |||
|
Mental retardation | |||
|
Disorders of psychological development | |||
|
Behavioural and emotional disorders with onset usually occurring in childhood and adolescence | |||
|
Unspecified mental disorder | |||
Chapter VI: فصل شش
Diseases of the nervous system (G00-G99)
|
|
|
|
|
|
Inflammatory diseases of the central nervous system | |||
|
Systemic atrophies primarily affecting the central nervous system | |||
|
Extrapyramidal and movement disorders | |||
|
Other degenerative diseases of the nervous system | |||
|
Demyelinating diseases of the central nervous system | |||
|
Episodic and paroxysmal disorders | |||
|
Nerve, nerve root and plexus disorders | |||
|
Polyneuropathies and other disorders of the peripheral nervous system | |||
|
Diseases of myoneural junction and muscle | |||
|
Cerebral palsy and other paralytic syndromes | |||
|
Other disorders of the nervous system | |||
Chapter VII: فصل هفت
Diseases of the eye and adnexa (H00-H59)
|
|
|
|
|
|
Disorders of eyelid, lacrimal system and orbit | |||
|
Disorders of conjunctiva | |||
|
Disorders of sclera, cornea, iris and ciliary body | |||
|
Disorders of lens | |||
|
Disorders of choroid and retina | |||
|
Glaucoma | |||
|
Disorders of vitreous body and globe | |||
|
Disorders of optic nerve and visual pathways | |||
|
Disorders of ocular muscles, binocular movement, accommodation and refraction | |||
|
Visual disturbances and blindness | |||
|
Other disorders of eye and adnexa | |||
Chapter VIII: فصل هشت
Diseases of the ear and mastoid process (H60-H95)
|
|
|
|
|
|
Diseases of external ear | |||
|
Diseases of middle ear and mastoid | |||
|
Diseases of inner ear | |||
|
Other disorders of ear | |||
Chapter IX: فصل نه
Diseases of the circulatory system (I00-I99)
|
|
|
|
|
|
Acute rheumatic fever | |||
|
Chronic rheumatic heart diseases | |||
|
Hypertensive diseases | |||
|
Ischaemic heart diseases | |||
|
Pulmonary heart disease and diseases of pulmonary circulation | |||
|
Other forms of heart disease | |||
|
Cerebrovascular diseases | |||
|
Diseases of arteries, arterioles and capillaries | |||
|
Diseases of veins, lymphatic vessels and lymph nodes, not elsewhere classified | |||
|
Other and unspecified disorders of the circulatory system | |||
Chapter X: فصل ده
Diseases of the respiratory system (J00-J99)
|
|
|
|
|
|
Acute upper respiratory infections | |||
|
Influenza and pneumonia | |||
|
Other acute lower respiratory infections | |||
|
Other diseases of upper respiratory tract | |||
|
Chronic lower respiratory diseases | |||
|
Lung diseases due to external agents | |||
|
Other respiratory diseases principally affecting the interstitium | |||
|
Suppurative and necrotic conditions of lower respiratory tract | |||
|
Other diseases of pleura | |||
|
Other diseases of the respiratory system | |||
Chapter XI: فصل يازده
Diseases of the digestive system (K00-K93)
|
|
|
|
|
|
Diseases of oral cavity, salivary glands and jaws | |||
|
Diseases of oesophagus, stomach and duodenum | |||
|
Diseases of appendix | |||
|
Hernia | |||
|
Noninfective enteritis and colitis | |||
|
Other diseases of intestines | |||
|
Diseases of peritoneum | |||
|
Diseases of liver | |||
|
Disorders of gallbladder, biliary tract and pancreas | |||
|
Other diseases of the digestive system | |||
Chapter XII: فصل دوازده
Diseases of the skin and subcutaneous tissue (L00-L99)
|
|
|
|
|
|
Infections of the skin and subcutaneous tissue | |||
|
Bullous disorders | |||
|
Dermatitis and eczema | |||
|
Papulosquamous disorders | |||
|
Urticaria and erythema | |||
|
Radiation-related disorders of the skin and subcutaneous tissue | |||
|
Disorders of skin appendages | |||
|
Other disorders of the skin and subcutaneous tissue | |||
Chapter XIII: فصل سيزده
Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue (M00-M99)
|
|
|
|
|
|
Arthropathies | |||
|
|
Infectious arthropathies | ||
|
|
Inflammatory polyarthropathies | ||
|
|
Arthrosis | ||
|
|
Other joint disorders | ||
|
Systemic connective tissue disorders | |||
|
Dorsopathies | |||
|
|
Deforming dorsopathies | ||
|
|
Spondylopathies | ||
|
|
Other dorsopathies | ||
|
Soft tissue disorders | |||
|
|
Disorders of muscles | ||
|
|
Disorders of synovium and tendon | ||
|
|
Other soft tissue disorders | ||
|
Osteopathies and chondropathies | |||
|
|
Disorders of bone density and structure | ||
|
|
Other osteopathies | ||
|
|
Chondropathies | ||
|
Other disorders of the musculoskeletal system and connective tissue | |||
Chapter XIV: فصل چهارده
Diseases of the genitourinary system (N00-N99)
|
|
|
|
|
|
Glomerular diseases | |||
|
Renal tubulo-interstitial diseases | |||
|
Renal failure | |||
|
Urolithiasis | |||
|
Other disorders of kidney and ureter | |||
|
Other diseases of urinary system | |||
|
Diseases of male genital organs | |||
|
Disorders of breast | |||
|
Inflammatory diseases of female pelvic organs | |||
|
Noninflammatory disorders of female genital tract | |||
|
Other disorders of genitourinary tract | |||
Chapter XV: فصل پانزده
Pregnancy, childbirth and the puerperium (O00-O99)
|
|
|
|
|
|
Pregnancy with abortive outcome | |||
|
Oedema, proteinuria and hypertensive disorders in pregnancy, childbirth and the puerperium | |||
|
Other maternal disorders predominantly related to pregnancy | |||
|
Maternal care related to the fetus and amniotic cavity and possible delivery problems | |||
|
Complications of labour and delivery | |||
|
Delivery | |||
|
Complications predominantly related to the puerperium | |||
|
Other obstetric conditions, not elsewhere classified | |||
Chapter XVI: فصل شانزده
Certain conditions originating in the perinatal period (P00-P96)
|
|
|
|
|
|
Fetus and newborn affected by maternal factors and by complications of pregnancy, labour and delivery | |||
|
Disorders related to length of gestation and fetal growth | |||
|
Birth trauma | |||
|
Respiratory and cardiovascular disorders specific to the perinatal period | |||
|
Infections specific to the perinatal period | |||
|
Haemorrhagic and haematological disorders of fetus and newborn | |||
|
Transitory endocrine and metabolic disorders specific to fetus and newborn | |||
|
Digestive system disorders of fetus and newborn | |||
|
Conditions involving the integument and temperature regulation of fetus and newborn | |||
|
Other disorders originating in the perinatal period | |||
Chapter XVII: فصل هفده
Congenital malformations, deformations and chromosomal abnormalities (Q00-Q99)
|
|
|
|
|
|
Congenital malformations of the nervous system | |||
|
Congenital malformations of eye, ear, face and neck | |||
|
Congenital malformations of the circulatory system | |||
|
Congenital malformations of the respiratory system | |||
|
Cleft lip and cleft palate | |||
|
Other congenital malformations of the digestive system | |||
|
Congenital malformations of genital organs | |||
|
Congenital malformations of the urinary system | |||
|
Congenital malformations and deformations of the musculoskeletal system | |||
|
Other congenital malformations | |||
|
Chromosomal abnormalities, not elsewhere classified | |||
Chapter XVIII: فصل هيجده
Symptoms, signs and abnormal clinical and laboratory findings, not elsewhere classified (R00-R99)
|
|
|
|
|
|
Symptoms and signs involving the circulatory and respiratory systems | |||
|
Symptoms and signs involving the digestive system and abdomen | |||
|
Symptoms and signs involving the skin and subcutaneous tissue | |||
|
Symptoms and signs involving the nervous and musculoskeletal systems | |||
|
Symptoms and signs involving the urinary system | |||
|
Symptoms and signs involving cognition, perception, emotional state and behaviour | |||
|
Symptoms and signs involving speech and voice | |||
|
General symptoms and signs | |||
|
Abnormal findings on examination of blood, without diagnosis | |||
|
Abnormal findings on examination of urine, without diagnosis | |||
|
Abnormal findings on examination of other body fluids, substances and tissues, without diagnosis | |||
|
Abnormal findings on diagnostic imaging and in function studies, without diagnosis | |||
|
Ill-defined and unknown causes of mortality | |||
Chapter XIX: فصل نوزده
Injury, poisoning and certain other consequences of external causes (S00-T98)
|
|
|
|
|
|
Injuries to the head | |||
|
Injuries to the neck | |||
|
Injuries to the thorax | |||
|
Injuries to the abdomen, lower back, lumbar spine and pelvis | |||
|
Injuries to the shoulder and upper arm | |||
|
Injuries to the elbow and forearm | |||
|
Injuries to the wrist and hand | |||
|
Injuries to the hip and thigh | |||
|
Injuries to the knee and lower leg | |||
|
Injuries to the ankle and foot | |||
|
Injuries involving multiple body regions | |||
|
Injuries to unspecified parts of trunk, limb or body region | |||
|
Effects of foreign body entering through natural orifice | |||
|
Burns and corrosions | |||
|
|
Burns and corrosions of external body surface, specified by site | ||
|
|
Burns and corrosions confined to eye and internal organs | ||
|
|
Burns and corrosions of multiple and unspecified body regions | ||
|
Frostbite | |||
|
Poisoning by drugs, medicaments and biological substances | |||
|
Toxic effects of substances chiefly nonmedicinal as to source | |||
|
Other and unspecified effects of external causes | |||
|
Certain early complications of trauma | |||
|
Complications of surgical and medical care, not elsewhere classified | |||
|
Sequelae of injuries, of poisoning and of other consequences of external causes | |||
Chapter XX: فصل بيست
External causes of morbidity and mortality (V01-Y98)
|
|
|
|
|
|
Accidents | |||
|
|
Transport accidents | ||
|
|
|
Pedestrian injured in transport accident | |
|
|
|
Pedal cyclist injured in transport accident | |
|
|
|
Motorcycle rider injured in transport accident | |
|
|
|
Occupant of three-wheeled motor vehicle injured in transport accident | |
|
|
|
Car occupant injured in transport accident | |
|
|
|
Occupant of pick-up truck or van injured in transport accident | |
|
|
|
Occupant of heavy transport vehicle injured in transport accident | |
|
|
|
Bus occupant injured in transport accident | |
|
|
|
Other land transport accidents | |
|
|
|
Water transport accidents | |
|
|
|
Air and space transport accidents | |
|
|
|
Other and unspecified transport accidents | |
|
|
Other external causes of accidental injury | ||
|
|
|
Falls | |
|
|
|
Exposure to inanimate mechanical forces | |
|
|
|
Exposure to animate mechanical forces | |
|
|
|
Accidental drowning and submersion | |
|
|
|
Other accidental threats to breathing | |
|
|
|
Exposure to electric current, radiation and extreme ambient air temperature and pressure | |
|
|
|
Exposure to smoke, fire and flames | |
|
|
|
Contact with heat and hot substances | |
|
|
|
Contact with venomous animals and plants | |
|
|
|
Exposure to forces of nature | |
|
|
|
Accidental poisoning by and exposure to noxious substances | |
|
|
|
Overexertion, travel and privation | |
|
|
|
Accidental exposure to other and unspecified factors | |
|
Intentional self-harm | |||
|
Assault | |||
|
Event of undetermined intent | |||
|
Legal intervention and operations of war | |||
|
Complications of medical and surgical care | |||
|
|
Drugs, medicaments and biological substances causing adverse effects in therapeutic use | ||
|
|
Misadventures to patients during surgical and medical care | ||
|
|
Medical devices associated with adverse incidents in diagnostic and therapeutic use | ||
|
|
Surgical and other medical procedures as the cause of abnormal reaction of the patient, or of later complication, without mention of misadventure at the time of the procedure | ||
|
Sequelae of external causes of morbidity and mortality | |||
|
Supplementary factors related to causes of morbidity and mortality classified elsewhere | |||
Chapter XXI: فصل بيست و يك
Factors influencing health status and contact with health services (Z00-Z99)
|
|
|
|
|
|
Persons encountering health services for examination and investigation | |||
|
Persons with potential health hazards related to communicable diseases | |||
|
Persons encountering health services in circumstances related to reproduction | |||
|
Persons encountering health services for specific procedures and health care | |||
|
Persons with potential health hazards related to socioeconomic and psychosocial circumstances | |||
|
Persons encountering health services in other circumstances | |||
|
Persons with potential health hazards related to family and personal history and certain conditions influencing health status | |||
Chapter XXII: فصل بيست و دو
اين فصل براي اهداف مشخصي رزرو شده
Codes for special purposes (U00-U99)
|
|
|
|
|
|
Provisional assignment of new diseases of uncertain etiology | |||
برای ارتباط بیشتر آدرس زیر :
http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en#/I
A hospital information systems (HIS) is a computer system that is designed to manage all the hospital’s medical and administrative information in order to enable health professional perform their jobs effectively and efficiently.
Hospital information systems were first developed in the 1960s and have been an essential part in hospital information management and administration. Early systems consisted of large central computers connected to by dumb terminals, which are now being replaced by networked microcomputers. The systems were used to manage patient finance and hospital inventory.
Hospital information systems now focus on the integration of all clinical, financial and administrative applications and thus could also be called an integrated hospital information processing systems (IHIPS).
Components of a hospital information system consist of two or more of the following:
A look at the list above shows how complex a hospital information system can be. Advancement in computer technology and the development of information exchange standards such HL7 and DICOM, make the task administering and integrating such systems a little more easier.
No hospital information system can be regarded as a success unless it has the full participation of its users. Thus human and social factors would have to be considered in its design, more often than not, they can be easily addressed by providing adequate training and education about the system.
ترجمه :
عنوان : ( سیستم اطلاعات بیمارستانی )
یک سیستم اطلاعات بیمارستانی یا HIS ، عبارت است از یک سیستم کامپیوتری که برای مدیریت کلیه اطلاعات مربوط به بیمارستان اعم از اداری یا ÷زشکی ، به منظور کمک به مشاغل حرفه ای سلامت ، در انجام کارهایشان بطور موثر و کارآ طراحی می شود.
سیستم اطلاعات بیمارستانی برای اولین بار در سال 1960 رشد و توسعه یافت و اکنون یکی از ضروری ترین بخش در مدیریت اطلاعات بیمارستان و اداره امور بیمارستانی به حساب می آید.
در ابتدا سیستمها شامل کامپیوترهای مرکزی بودند که در انتهای پایانه ای به هم متصل می شدند. امروزه توسط میکروکامپیوترها ] کامپیوترهای شخصی یا PC [ تحت شبکه درآمده اند.
سیستمها ، مسائل مربوط به بیماران و مدیریت و نگهداری کالاهای مورد نیاز بیمارستان را در کنترل دارند. امروزه سیستم اطلاعات بیمارستانی کلیه درخواستهای بالینی ، مالی و مدیریتی را یکپارچه و متمرکز کرده اند. به همین خاطر این سیستم ، سیستمهای پردازش اطلاعات بیمارستانی نیز نامیده می شوند. (IHIPS). [Integrated Hospital Information Processing System].
اجزاء یک سیستم اطلاعات بیمارستانی شامل دو یا چند قسمت به شرح ذیل می باشد :
نگاه به لیست فوق نشان می دهد که یک سیستم اطلاعات جامع متشکل از چه اجزائی می باشد.
پیشرفت در تکنولوژی کامپیوتر و توسعه استانداردهای تبادل اطلاعات از قبیل HL7 و دایکام ، به سهولت کار مدیریت و یکپارچه سازی سیستمها کمک می کند.
سیستم اطلاعات بیمارستانی نمی تواند بعنوان موفقیت تلقی شود مگر با دخالت کلیه کاربران استفاده کننده از آن . بنابر این فاکتورهای فردی (کاربر) و جمعی ، در طراحی آن بسیار مورد توجه بوده است. فقط این عوامل هستند که موجب می شوند همه چیز درست شود البته به شرط آن که تربیت کافی و آموزشهای لازم در مورد سیستم به کاربران داده شود.
HIS در دانشگاههاي علوم پزشكي ايران در زمینه
مطالعه در چند دانشگاه
HIS يا سيستم اطلاعات بيمارستاني و بعبارت صحيحتر سيستم اطلاعات بهداشتي، به معناي پيادهسازي سيستم يكپارچه توليد اطلاعات لازم براي مديريت تمامي فعاليتهاي مربوط به سلامت، از قبيل برنامهريزي، نظارت ، هماهنگي و تصميمگيري می باشد.وظیفه HIS ، پشتیبانی از فعالیت های بیمارستان در سطوح کاربردی، تاکتیکی واستراتژیک است .هدف ازاستقراریک سیستم HIS این است که از کامپیوتر و وسایل ارتباطی برای جمع آوری ، ذخیره ، پردازش ، بازیابی وارتباط دادن مراقبت بیمار همچنين اطلاعات اداری برای تمامی فعالیت های مربوط به بیمارستان استفاده نماییم .در یک سیستم اطلاعات بیمارستانی ، داده هاباید به صورت منسجم در پایگاه داده ها ذخیره شوند و در دسترس کاربران مجاز ، در محل و در زمانی که داده ها مورد نیاز است و در فرمتی که با نیازهای خاص کاربر منطبق باشد ، قرارداده شوند. به طور کلی موارد زیر اهداف چنین سیستمی هستند :
1. استفاده موثرتراز منابع محدودی که برای مراقبت از بیمار در دسترس هستند
2. بهبود کیفیت خدمت رسانی به بیمار
3. پشتیبانی از تحقیق
4. پشتیبانی از آموزش
گسترش HIS در دهه 90 در جوامع مختلف از جمله ايران اهميت و جايگاه آن را بيشتر روشن مينمايد. كشورهاي صنعتي سالهاست كه از اين تكنولوژي در عرصه بهداشت و درمان بهره مي برند. اما پيادهسازي این سیستم در بيمارستانهاي مناطق مختلف ايران بيانگر فراهم شدن زيرساخت فرهنگي ، تكنولوژي مناسب جهت ايجاد و تكميل سيستمهاي بهداشتي مطابق با استانداردهاي جهاني ميباشد.در سالهاي اخیر با پيشرفت سريع تكنولوژي ،HIS صورت جديدتري به خود گرفته كه نه تنها از مقوله مديريتي بلكه از مقوله باليني مورد توجه بسيار قرار گرفته است . وجود تجهيزات مجهز به امكانات كامپيوتري كلينيكي همانند(MRI,CTscan,…) و همچنين نرمافزارهاي طراحي شده مخصوص بخشهاي كلينيكي و پاراكلينيكي و استفاده جوامع پيشرفته پزشكي از اين گونه نرمافزارها در حيطه HIS و استفاده از آن در ارتباطات بينالمللي و لزوم حفظ محرمانگي و خصوصي سازي ، موجب شده که این مجموعه پيچيده اطلاعات و فنآوري به سمت معماري اطلاعات يكپارچه پيش برود. در بستر اين معماري قالبهاي استانداردي چون HL_7 به منظور پاسخگويي به نياز اشتراكگذاري اطلاعات و يا كمك به اثربخشي جريان فرايندهاي باليني و كاهش خطاها شكل گرفتهاند و در كنار آن استاندارهايي چون Dicom براي تصوير نگاري پزشكي ، مديريت اطلاعات تصويري پزشكي (Pacs) در نرم افزارها و تجهيزات پزشكي، و ... ايجاد شده است . از سال 1376 چند دانشگاه علوم پزشكي كشور تلاش براي مكانيزه كردن سيستم مراقبت از بيماران در بيمارستانهاي خود را بطور جدي پيگيري نمودند.
به عملکرد دو دانشگاه موفق کشورمان در این زمینه ( از نظر اینجانب ) اشاره می کنم.
HIS در دانشگاه علوم پزشكي فارس
راه اندازی سیستم اطلاعات بیمارستانی ، با دیدگاه مدیریتی ، از سال 1376 در بیمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی آغاز شد.در زمان برنامهريزي براي اجراي طرح HIS در سال 1382، تعداد 25 بيمارستان از 37 بيمارستان استاني، داراي امكانات سختافزاري و شبكه به همراه نرمافزار لازم براي انجام عمليات مختلف بيمارستاني به خصوص اطلاعات مديريتي بيمارستان بوده اند.
در ابتداي سال 82 با بررسي وضعيت موجود و استخراج نكات زير، برنامهريزي براي شكلگيري ساختار اطلاعات يكپارچه سلامت در استان آغاز گرديد:
از جمله دلايل عمده اين پيگيري و نياز به سيستم اطلاعات يكپارچه :
1. نبود امكانات تخصصي پزشكي در دسترس در همه نقاط استان
2. مشكلات نگهداري و حمل و نقل پروندههاي پزشكي و بهداشتي بين مراكز مختلف بهداشتي و درماني
3. كاستيهاي موجود در نرمافزار قديمي براي پاسخگويي به نيازهاي اطلاعاتي مديران بيمارستاني بخصوص در زمينههاي مالي
4. ايجاد نيازهاي اوليه در بين متخصصين واساتيد بخش هاي باليني براي دستيابي به اطلاعات باليني بيماران در راستاي ارتقاء درمان و پژوهشهاي كاربردي
5. مشكلات مديران ارشد دانشگاه در سطح معاونين دانشگاه براي دستيابي به موقع، صحيح و دقيق به آمار واطلاعات لازم براي تصميمگيريهاي كلان درسطح استان
6. نبودن وحدت رويه در سطح ثبت تشخيصها و اطلاعات بيماران
اهداف سيستم يكپارچه اطلاعات در استان:
هدف نهايي: بهبود و ارتقاء مديريت اطلاعات سلامت مطابق با استانداردهاي بين المللي به منظور ارتقاء سلامت جامعه در حيطه استان فارس
هدف اصلي : ايجاد يك سيستم يكپارچه اطلاعات سلامت مطابق با استاندارهاي بينالمللي در سطح استان فارس
اهداف اختصاصي : 1. ايجاد زيرساخت لازم براي برقراري سيستم يكپارچه اطلاعات بيمارستاني در محدوده استان فارس
اهميت اطلاعات يكپارچه بيمارستاني و نياز روزافزون به توانمند سازي تكنولوژي تبادل اطلاعات و ارتباطات،ايجاد حداقل زيرساخت لازم براي برقراري ارتباط بين نقاط مختلف توليد كننده اطلاعات در سطح استان را ضروری مینماید.
اين ارتباطات در 3بخش مورد بررسي و برنامهريزي قرار گرفته است:
شبكههاي داخلي (LAN)
ارتباط بين نقاط مختلف شهر شيراز (Intranet)
ارتباط بين نقاط مختلف استان (Point to multipoint connection)
براي هركدام از فعاليتهاي پيشگفت در طرح اصلي پروژه، پهناي باند خاصي مورد نياز است كه در برنامهريزي مرحلهبندي شده، در اولين بخشها تقويت LAN در سطح بيمارستانها، شبكههاي بهداشتي درماني شهرستانها براي تبادل اطلاعات غيرتصويري لازم بوده است كه پياده سازي آنها مورد بررسي قرار گرفته است.
ايجاد تمهيدات لازم به منظور برقراري ارتباط صحيح با اينترنت شهري، بهينه سازي سرعت، هماهنگي با مخابرات جهت ارتباطات p2p مركز استان با ساير شهرستانها و همچنين ايجاد ارتباط بين بيمارستاني با استفاده از تكنولوژيهايي با سرعت بالا (فيبر نوري (دانشگاه را در رسيدن به اين مهم ياري خواهند كرد.
1. ايجاد بستر آموزشي مناسب براي اعضاء درگير با سيستم يكپارچه اطلاعات سلامت با توجه به این که لازمه پیاده سازی هر سیستمی آموزش کارکنان در گیر با آن سیستم میباشد در سیستم HIS نیزآموزش كاركنان سیستم سلامت ( بهداشتی و درمانی) ، مديران، دانشجویان و خدمت گیرندگان (مردم و بخش خصوصی) به صورت حضوري يا غیر حضوری در هر واحد بهداشتی _درمانی توسط شركت پياده كننده HIS وبا هماهنگی با کارشناسان مدیریت فن آوری اطلاعات انجام میگیرد . در خصوص مراکز بهداشتی و درمانی كه با افراد مقاطع مختلف سر و كار دارد از مراكز اطلاع رساني كه در هر مرکز بهداشتی _درمانی موجود است استفاده كرده وپس از گذراندن دوره آموزش حضوری یا غیر حضوری در بخش های مربوطه بهداشتی و درمانی اقدام به كار خواهند نمود .
2. گسترش ورود اطلاعات در سيستم يكپارچه اطلاعات بيمارستاني در استان فارس در این مرحله تلاش براي دستيابي به يك سيستم اطلاعات بيمارستاني منفرد انجام میشود.
3. ايجاد data warehouse در سيستم پرتال مناسب براي يكپارچه ساختن اطلاعات براي بخشهاي درگير با سيستم يكپارچه اطلاعات سلامت در استان فارس
در مرحله قبل بيشترين تلاش براي دستيابي به يك سيستم اطلاعات بيمارستاني منفرد انجام میشود. ولي با توجه به تعداد 37 بيمارستان در سطح شيراز و استان وبرنامه تكميل HIS در سطح تمامي آنها با امكانات زير ساخت موجود در شهر شيراز امكان ايجاد يك پايگاه متمركز اطلاعات بيمارستاني فراهم است و در مرحله بعدي با تلاش براي برقراري ارتباط درسطح استان از طريق امكانات مخابرات اميداست كه اتصال اطلاعاتي بيمارستانهاي استان در Data Center دانشگاه امكان پذير گردد و اين اتصال فضاي اطلاعاتي مناسبي براي اطلاعرساني و در فاز بعدي تعاملات اطلاعاتي بر روي وب را براي انجام فعاليتهاي مرتبط با بيمارستان فراهم نمايد.
4. اتصال بانك اطلاعات تصويري پزشكي (PACS)
بحث تصويربرداري و امكانات آرشيو تصاوير ابتدا در گرافيهاي (Graphy) راديولوژي مطرح ميگردد و در مرحله بعدي در تصويربرداريهاي اسكوپي (Scopy) قابل بررسي است.
يكي از توجيههاي اقتصادي مهم براي استفاده از اين فنآوري حركت به سمت Filmless نمودن راديولوژيهاست استفاده از DR, CR و سپس MR و مطالب مربوط به تصويرسازيها توسط MRI است. البته در بدو اين حركت هزينه تجهيزات لازم و امكانات مطلوب گران قيمت است ولي هزينه اثر بخشي آن در طول زمان مشخص خواهد شد. علاوه بر اين يكي از مشكلات جاري در راديولوژيهاي بزرگ نگهداري عكسها و آرشيو نمودن اطلاعات و در مرحله بعد اثر بخش بودن روند آرشيو اين عكسها براي دستيابيهاي تحقيقاتي و يا درماني است.
5. ايجاد سيستم يكپارچه ثبت اطلاعات بهداشتي (EHR) در قالب سيستم پرتال اطلاعات سلامت استان فارس در اين قسمت اطلاعات بهداشتي نيز وارد سيستم ثبت اطلاعات خواهد شد و سوابق مربوط به سلامتي و بهداشت افراد از زمان تولد تا زمان مرگ قابل ثبت خواهد بود.
پیاده سازی اين سيستم اطلاعاتي در چند مرحله برنامهريزي گرديده است :
• مرحله اول:
نصب و تنظيم سيستم در Data center دانشگاه و شروع به كار كارشناسان ستادي و حوزه معاونت بهداشتي وتوليد فرمهاي لازم وتعريف گزارشهاي مورد نياز وبرنامهريزي ثبت وا ستخراج شاخصهاي آماري بهداشت درفضاي نرم افزار
• مرحله دوم:
نصب و تنظيم سيستم در مراكز بهداشت شهرستانهاي استان وشروع به كار كارشناسان اجرايي در اين مراكز و تكميل اطلاعات فرمها و ارسال اطلاعات تكميل شده در فرم به مركز استان
• مرحله سوم:
نصب وتنظيم سيستم در مراكز بهداشتي درماني شهري با درنظرگرفتن اولويتهاي ارتباطي وسختافزاري لازم درهر موقعيت
• مرحله چهارم:
نصب وتنظيم سيستم در مراكز بهداشتي درماني روستايي
پس از طي اين مراحل كه زمان طولاني را به خود اختصاص خواهد داد يك پايگاه دادههاي بهداشتي خواهیم داشت كه اطلاعات آماري را در خود ذخيره مينمايد و علاوه بر آن پروندههاي سلامتي موجود در مراكز بهداشتي درماني شهري و روستايي را نيز شامل خواهد شد. ارتباط اطلاعات حاصل از اين پروندهها(EHR) با پروندههاي بيماري اين افراد(EPR) مرحله پيچيدهتري را به خود اختصاص خواهد داد. نصب وراه اندازی این سیستم در تاریخ 20/2/85 در حوزه معاونت بهداشتی انجام گرفته است وپیگیری جهت اجرای مرحله اول برنامه ریزی در دست انجام است.
6. ايجاد سيستم يكپارچه اطلاعات بيماران (EPR) در قالب كارت سلامت
برقراري اتصال ركوردهاي EHR با (CPR) EPR احتياج به يك فيلد شناسه (Primary Key) دارد تا هر فرد به گونهاي يكتا در پايگاه دادهها شناخته شود.بهترين گزينه در اين قالب «كدملي»است . با حل اين مسئله، نكته بعدي آن است كه سيستم ارجاع عملياتي شود واين بحث در مرحله اول نیاز به تجزيه و تحليل سيستم (خارج از پايگاه اطلاعات سلامت) وسپس اعمال آن در سيستم نرمافزاري دارد. با پیاده سازی قوانین اجرایی ومشخص شدن فرایند انجام کار استفاده از كارت سلامت با استفاده از اين پايگاه ودر اجرا بصورت كارتهاي داراي حافظه و يا تنها به عنوان كارت حامل كد سلامت خواهد بود.
7. توسعه يكپارچگي اطلاعات بيمارستاني در سطح مراكز دارويي _ درماني (Private section) غيردانشگاهي در سطح استان فارس . براي رسيدن به يك سيستم يكپارچه سلامت نياز هست كه بخشهاي بهداشتي-درماني موجود مانند:آزمايشگاه ها راديولوژيها، مطبها در سطح استان نيز توانايي اتصال به این شبكه سيستم اطلاعاتي را داشته باشند و تعاملات داده ها بین سیستم خصوصی وسیستم سلامت به صورت الکترونیکی وپویا برقرار گردد.
8. ايجادو گسترش سلامت از راه دور (Telehealth) در ارتباط با سيستم يكپارچه اطلاعات بيمارستاني در استان فارس
این موضوع به ميزان زيادي بستگي به ايجاد زيرساختهاي لازم دارد. اين زير ساختها با فرهنگسازي و عملياتي نمودن HIS در سطح بيمارستان ارتباط دارد ولي در بررسيهای اوليه احتياج به امكان سنجي دقيقي دارد تا ابعاد مختلف استفاده از Telematics بررسي شود. در اين خصوص ميتوان به موضوعهاي متعددي همچون موارد زير اشاره نمود:
Teleconsultation•
Telepatholgy•
Teleendoscopies•
بعضي از اين موارد احتياج به زيرساخت ارتباطي قوي و همچنين تجهيزات سختافزاري مربوطه دارند كه هزينه لازم براي دستيابي به هركدام را جداگانه لازم دارد. به عبارتي هركدام از اين موارد خود بصورت يك ريز پروژه در ذيل طرح اصلي بايستي تعريف شده و براي دستيابي به آن مديريت شود.
9. ارتقاء مديريت اطلاعات سيستم يكپارچه سلامت با ايجاد(Executive Information System) EIS و(Management Information System) MIS هاي لازم براي تصميمگيريهاي كلان سلامت در استان فارس . جهت استفاده بهينه و موثر از اطلاعات، بايستي سيستمهاي اطلاعاتي مناسب EIS و MIS مورد استفاده مديران مجموعه قرار گیرد.
به دليل سياستگذاريهاي وزارت متبوع و تعجيل در انجام بخشي با عنوان مديريت مبتني بر عملكرد و بودجهريزي عملياتي كه مورد اول به عنوان يك گزارش مديريتي TPS در سطح بيمارستان قابل استفاده است و موضوع بودجهريزي عملياتي با يك نگرش MIS مالي براي هر بيمارستان و در جمع براي بودجهريزي تمامي بيمارستانهاي تحت پوشش لازم دانسته شد. براين اساس برمبناي دستورالعملهاي مربوط به اين طرح نكات زير و محصول تحليلهاي مربوطه به شرح ذيل ميباشند:
الف: مديريت مبتني بر عملكرد:
در اين مبحث فرايندهاي كاري در حوزه مختلف بيمارستاني از جمله بخشهاي باليني، آزمايشگاه، راديولوژي، توانبخشي باید مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرارگیرد و مديريت بيمارستان بر اساس اين مستندات مي تواند نتايج كار و ميزان بهرهوري سيستم بيمارستان را پايش نمايد. نوع پرداختهاي مالي غير از حقوق پايه نيز كه پيش از اين در قالب موردي يا اضافهكاري پرداخت ميگرديد بر اساس ميزان كاركرد و ضريبهاي مربوطه محاسبه خواهد شد. به اين دليل هرفردي كه فعاليتي در حيطه مربوطه انجام ميدهد بايستي موارد انجام كار را گزارش نمايد تا براساس اين گزارش كار هم پايش فعاليت انجام شود وهم پرداختهاي لازم محاسبه گردد. لذا امكان Login كارشناسهاي مربوطه در نقاط مختلف بيمارستاني، در ساعتهاي متفاوت و با كارهاي مختلف لازم است كه در نتيجه اين ساختار، تامين سختافزار لازم مشكلات خاص خود را خواهد داشت و بايستي امكانات لازم ديده شود و در مرحله بعد آموزش تمامي افراد درگير اهميت بسيار زيادي دارد كه اين آموزش در يك مقطع پايان نميگيرد و احتياج به پايش دارد. در خصوص منظور كردن اين موضوع در نرم افزارHIS در رابطه با فرآيندهاي پرستاري با دفتر پرستاري هماهنگي های لازم انجام شده است.
همچنين با مسئولين بخشهاي ديگر از قبيل آزمايشگاه ، راديولوژي، فيزيوتراپي ، داروو... هماهنگيهایي انجام گرفته است و در جلسات اصلاح ساختار اقتصادي مديريتي بيمارستان مطرح شده است .
ب : بودجهريزي عملياتي:
طرح اين موضوع با تلاش براي قابل محاسبه نمودن هزينه های بيمارستان، به گونهاي اين موضوع را مطرح مينمايد كه حسابداري در بيمارستان بصورت تجاري ياصنعتي انجام شود و باتوجه به مشكلات سيستم دولتي بصورت تعهدي عمل نمايند واز حالت نقدي كه بسيار سنتي است خارج گردد. لازمه اين كار ثبت اطلاعات كامل حسابداري تعهدي است كه بدنبال آن احتياج به يك پايگاه داده براي ثبت اين اطلاعات است كه در قالب نرمافزارهاي حسابداري معناي عملياتي بيشتري پيدا ميكند .بدین صورت که حسابهاي بيمارستاني درآمد و هزينه بصورت تعهدي ثبت شود و درنتيجه به منظور ايجاد هماهنگي در سطح بيمارستانهای مختلف، سيستم كدگذاري مشتركي برروي حسابهاي معين و اصلي انجام گيرد تا امكان ثبت حسابهای بیمارستانی درآمد وهزینه به صورت تعهدی جهت ایجاد امکان بودجه ریزی عملیاتی وتهیه گزارشهاي بودجهاي مورد نیاز از تمام بيمارستانهاي مرتبط فراهم شود.
10.اتصال سيستم يكپارچه سلامت با سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS استان فارس
سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) مجموعه ای از اطلاعات توصیفی و مکانی است .لذا اتصال اطلاعات موجود در سيستم اطلاعات سلامت به GIS سبب ايجاد GIS بهداشتي خواهد شد.
مراحل استقرار سیستم HIS در بیمارستانها:
در فرایند انجام کار بیمارستانها به دو دسته تقسیم میشوند:
1.بیمارستانهای فاقد سیستم HIS تحت dos
مراحل انجام کارشامل :
• تهیه نقشه اولیه از بیمارستان جهت طراحی شبکه
• کابل کشی ونصب تجهیزات شبکه
• برآورد تجهیزات سخت افزاری مورد نیاز
• تهیه تجهیزات مورد نیاز
• نصب وراه اندازی تجهیزات
• آموزش نرم افزار
2. بیمارستانهای دارای سیستم HIS تحت dos
در بیمارستانهای دارای سیستم HIS تحت dos ارتقا شبکه ، تجهیزات سخت افزاری، نرم افزار وانتقال اطلاعات از سیستم تحت dos به سیستم جدید ویندوز انجام می گیرد.
بیمارستان حافظ به عنوان پایلوت جهت پیاده سازی سیستم جدید انتخاب شده است و مراحل ارتقا نرم افزار در آن از نیمه دوم سال 83 آغازشده است.
HIS در دانشگاه علوم پزشكي مشهد
بر کسی پوشیده نیست که سازماندهی و ارائه خدمات بهداشتی درمانی مستلزم دست و پنجه نرم کردن با حجم انبوهی از اطلاعات است . برای بهینه کردن عملیات درمانی نیاز مبرمی به مدیریت مکانیزه اطلاعات است . کارشناسان بر این باورند که آن دسته از مراکز بهداشتی درمانی که سیستمهای اطلاعاتی خود را مکانیزه نکرده باشند در عرصه فن آوری اطلاعات قرن بیست و یکم یارای رقابت نخواهند داشت .
در چند سال گذشته مراکز بهداشتی درمانی کشورمان به ویژه بیمارستانها در صدد مکانیزه کردن سیستمهای مدیریت اطلاعاتی خود برآمده اند. در ابتدا مقصود از همچنین فعالیتهای کاهش هزینه ها ، پرت های در آمد ناشی از کاغذ بازیهای موجود در سیستمهای دستی و اداری بوده است اما اکنون به مرحله ای رسیده ایم که بهبود کیفیت ارائه خدمات درمانی اهمیتی روزافزون می یابد هدف آن است که کلیه اطلاعات بهداشتی و درمانی هر فرد در طول عمرش در قالب یک پرونده الکترونیکی ذخیره شود که در هر نقطه ای از کشور از طریق شبکه سراسری کامپیوتری قابل دسترسی باشد .
امروزه در بسیاری از بیمارستانهای کشورمان سیستمها ی کامپیوتری مختلفی برای اداره امور مربوطه به پذیرش – ترخیص – آزمایشگاه – رادیولوژی – داروخانه – حسابداری – و غیره راه اندازی شده است که هر یک توسط تولید کننده ای از بیرون یا به دست نیروهای مهندسی شاغل در بیمارستان تهیه شده و هر یک از این سیستمها قالب اطلاعات مخصوص به خود را دارد و به همین جهت در حال حاضر اطلاعات سیستمهای بیمارستانی اجرا شده در ایران عملا قابلیت تبادل اطلاعات را با یکدیگر ندارند. اما هم اکنون نیاز روز افزونی برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات کلینیکی – پاراکلینیکی و اداری بیمارستانها احساس می شود.
از سوی دیگر با توجه به فشارهای اقتصادی جهت کاهش هزینه های اداری بیمارستانها مسئولان این مراکز مایل اند برای مکانیزه کردن بخشهای زیر مجموعه خود حق انتخاب بیشتری داشته باشند و امکان آن را داشته باشند که برای هر بخش زیر مجموعه خود بهترین نرم افزار را که جوابگوی نیازهای آنان باشد از میان محصولات نرم افزاری تولید کنندگان مختلف انتخاب کنند نه آنکه به صرف انعقاد قرارداد با یک شرکت جهت مکانیزه کردن یک واحد زیر مجموعه ملزم باشند نرم افزارهای سایر بخشهای زیر مجموعه را از همان شرکت تهیه کنند همچنین تمایل اغلب مسئولان آن است که روند مکانیزه کردن بیمارستان به صورت تدریجی و گام به گام باشد و نه به صورت انقلابی و ناگهانی به نحوی که مجموعه سیستم اطلاعات بیمارستانی متشکل از اجزای مجزا اما مرتبط با یکدیگر باشد.
متاسفانه اغلب نرم افزارهای موجود در ایران به اقتضای تقاضای مشتری تهیه شده اند و نه بر اساس یک نگرش جامع نگر منطقی و سیستمی ، بنابراین چون برای مشتریان متفاوت تهیه شده اند سازگار با یکدیگر نیستند و برقراری ارتباط بین آنها در محیط شبکه امری بس دشوار و پر هزینه است هم از نظر مالی برای خریدار و هم از نظر نیروی مهندسی برای تولید کننده
وجود استانداردهای مورد توافق با کاهش هزینه های مذکور هم به نفع تولید کنندگان نرم افزارهای اطلاعات بیمارستانی و هم به نفع استفاده کنندگان از آنهاست .
امروزه استاندارد HL7 به عنوان پروتكل مطمئن و به صرفه برای یکپارچه سازی نرم افزارها ی مختلف کاربردی ، در محیطهای بهداشتی – درمانی شناخته شده است.
استاندارد (Health Level 7 - HL7
در سال 1987 کمیته ای متشکل از تولید کنندگان نرم افزاری ، نمایندگان نرم افزاری ، نمایندگان بیمارستانهای و دانشگاههای معتبر علوم پزشکی تشکیل شد تا برقراری ارتباط بین نرم افزارهای تولید کنندگان مختلف را تسهیل کند. این کمیته هر چند ماه یک بار در نقاط مختلف امریکا تشکیل جلسه می دهد و نمایندگان کشورهای دیگر از جمله استرالیا – آلمان – ژاپن – هلند – زلاند نو و کانادا نیز درآن شرکت دارند.
استاندارد(HL7) در سال 1992 از سوی اداره مرکزی استانداردهای بازار مشترک اروپا و در سال 1994 از طرف ANSI آمريكا به عنوان یک ارگان استاندارد ساز معتبر به رسمیت شناخته شد. این گروه در حال حاضر بیش از 1500 عضو حقیقی دارد و صدها بیمارستان در سراسر دنیا دارای سیستمهای اطلاعات بیمارستانی مبتنی بر این اساندار هستند.
در استاندارد HL7ساختارکلی رابطهای زیر تعریف شده است:
نکات قابل توجه در این استاندارد:
خصوصیات برجسته سیستم IHIS
واحد HISشامل بخش های زیر می باشد:
بخش نرم افزار، بخش خدمات پشتیبانی، بخش آموزش
مشخصات فنی سیستم
قابلیت انطباق Dynamic صفحات کاربر جهت رفع نیاز هر بیمارستان
نتیجه :
بنظر می رسد تقریبا تمامی دانشگاههای علوم پزشکی کشور درگیر بکارگیری HIS در بیمارستانهای تابعه هستند. اهداف مشابهی را دنبال می کنند لیکن زیرساخت متفاوتی بوجود آمده . EHRیا یکپارچه سازی اطلاعات بهداشتی و درمانی و الکترونیکی شدن سیستم ارجاع بیمار هنوز در کشور ما یک ایده آرمانی است و بنظر می رسد به این زودی دست نیافتنی باشد. وجود یک نرم افزار HIS کامل و جامع براساس استاندارد های جهانی یا اطمینان از ادعای HL7 Base بودن آن هنوز در هیچ یک از دانشگاههای علوم پزشکی دیده نشده . تنوع نرم افزاری و وجود شبکه های غیر استاندارد و به دور از آینده نگری از عمده ترین مشکلاتی است که در حال حاضر دانشگاههای ما را از اهداف عالی خود در زمینه HIS دور نگه داشته.
امید است مدیریت ارشد در سطح وزارتخانه تاملی اساسی برای HIS انجام دهند.
تحقیق و گردآوری : مهندس علی نیک مرام
اين تحقیق، حاصل بازديد من از دانشگاههاي فوق الذكر و تحليل عملكرد آنها در زمينه سيستم اطلاعات بيمارستاني مي باشد. لطفا در كپي ،از نام نویسنده يا وبلاگ بعنوان منبع اينترنتي نام ببريد.
استاندارد بين المللي تبادل اطلاعات در علوم پزشكي
Health Level Seven يا سطح هفتم سلامت
HL7 يك نرم افزار نيست بلكه يك استاندارد قدرتمند در حوزه eHEALTH بشمار مي رود كه امروزه نرم افزارهاي بزرگ علوم پزشكي بويژه HIS) ) بايستي بر اساس آن طراحي و پياده سازي شود. اكنون توليد كننده هاي سيستم اطلاعات بيمارستاني يا سلامت درك كرده اند كه نرم افزار فاقد اين استاندارد جائي در ميان تكنولوژيهاي علوم پزشكي نخواهد داشت. با اين مقدمه كوتاه ترجمه كوچكي در ارتباط با اين استاندارد را براي دوستان در وبلاگ قرار مي دهم با اين اقرار كه درك اين استاندارد نياز به مطالعه عميق دارد كه در من كوچك نبوده ليكن اميدوارم عاملي براي مطالعه دوستان علاقه مند گردد.
HL7 از يك سازمان غيرانتفائي است كه كارش ارتقاء پيشرفت استانداردهاي مراقبت سلامت مي باشد. استانداردهاي ويژه محصول اين سازمان بصورت ورژنهايV2X وV3 مي باشد. رسالتHL7 ، بعنوان يك انجمن بين المللي مراقبتهاي سلامت، ايجاد همكاري ميان متخصصين علوم و دانشمندان اطلاعات ، براي ايجاد استا نداردهاي تبادل اطلاعات مديريتي و يكپارچگي اطلاعات الكترونيكي سلامت (EHR) است.
HL7 ، استفاده از استانداردهاي رايج در داخل و بين سازمانهاي مراقبت سلامت به منظور افزايش كارآئي و اثر بخشي ارائه خدمات سلامت براي همه را رايج و مرتفع مي سازد.
استراتژي سازمان HL7 : استراتژی شامل موارد ذیل است :
- توسعه منسجم و منطقي ، استاندادردهاي قابل توسعه كه مجاز به ساختار ، اطلاعات رمز دار شده، مراقبت سلامت لازم براي حمايت و مراقبت و درمان بيمار كه بين كامپيوترها مبادله مي شوند با حفظ معاني كاربردي توسعه يك اصول رسمي در حمايت از ايجاد استانداردهاي RIM (مدل مرجع اطلاعات ) و HL7.
-تعلیم هنر مراقبت سلامت ، خط مشی سازنده
- بطور کلی عمل استاندارد کردن در خصوص مزایای عمومی اطلاعات مراقبت سلامت بویژه استاندارد HL7.
-ترويج استفاده از استانداردهاي HL7 در سراسر دنيا ، ايجاد سازمانهاي بهم پيوسته و يكپارچه بين المللي HL7 ، جهت سهيم شدن در توسعه استانداردهاي HL7 و نيز متمركز كردن استانداردهاي HL7 بعنوان يك نياز .
- برانگيختن ، تشويق و تسهيل حوزه كار كارشناسان حرفه سلامت ، که شرط سازمانهاي سهيم در HL7 براي توسعه استانداردهاي اطلاعات مراقبتهاي سلامت در حوزه كارشناسان است.
- تشريك مساعي با ساير استانداردهاي توسعه سازمانها و استانداردهاي ملي و بين المللي تاييد كننده مانند ANSI و ISO ، در هر دو مورد مراقبت سلامت و حوزه زيربناي اطلاعات به منظور ترويج استفاده از استانداردهاي حامي و سازگار .
- تشريك مساعي با كاربران تكنولوژي اطلاعات مراقبت سلامت جهت اطمينان دادن نسبت به استانداردهاي HL7 در برخورد با نيازهاي واقعي دنيا ، و تلاش براي اختصاص استانداردهاي توسعه HL7 براي جوابگوئی به نيازهاي مبرم آنها.
شعبه مركزي و اصلي HL7 در ميشيگان آمريكا است. HL7 يك استاندارد سازمانی است كه توسط ANSI (انستيتو استانداردهاي ملي امريكا) ، تاييد شده و معتبر شناخته شده است.
پيدايش HL7 در 1987 براي توليد يك استاندارد براي HIS بوده است. HL7 و اعضاي آن يك چهارچوبي استاندارد براي تبادل يكپارچگي ، اشتراك ، بازيابي اطلاعات الكترونيكي سلامت مهيا ساخته است. استانداردهاي ، اعمال كلينيكي ، مديريتي ، تقل و انتقال و ارزيابي سرويسهاي سلامت كه در دنيا رايج است را پشتيباني مي كند.
بيمارستانها بطور نمونه سيستمهاي كامپيوتري متفاوت و متنوعي براي استفاده دارند. از صورتحساب گرفته تا پيگيري بيماري. تمامي اين سيستمها وقتي اطلاعات جديد دريافت مي كنند بايد به يكديگر متصل باشند ( يا وجه مشترك داشته باشند.) HL7 يك زباني است كه با آن سيستمهاي مراقبت سلامت متنوع مي توانند كار كنند.
زمينه و ساختار سازماني :
استانداردهاي توسعه سازمان HL7 براي افزايش اثربخشي و كارآئي و كيفيت جوابدهي مراقبت بهداشتي طراحي شد.
سازمان توسط يك هيئت مديره ، اداره مي شود كه شامل 8 مقام انتخابي و 3 مقام انتصابي است. اعضاي سطح هفتم سلامت به اجماع گروه كاري ناميده مي شود. اين گروه كاري كه تركيبي از كميته هاي اجرائي دائمي ، گروه ويژه مصلحت و كميته هاي فني است ، مسئول تعريف پروتكل استاندارد HL7 است.
كميته اجرائي دائمي روي فعاليتهاي سازماني يا فعاليتهاي مربوط به ترقي سازمان از قبيل آموزش ، بكارگيري ، بازاريابي ، عملكرد كميته توسعه تحقيقات باليني ، انتشارات ، بهبود عملكرد و تجهيز تمركز دارد.
گروه ويژه مصلحت ، همانند يك لايه معيار ، بطور مثال براي يافتن مناطق جديدي كه ممكن است تحت پوشش استانداردهاي HL7 باشند ، مانند يك راهنماي باليني در جامعه بر اساس خدمات سلامت و غيره خدمت مي كنند. كميته فني ، بطور مستقيم مسئول محتوا و مضمون استانداردها و قالب زبان واقعي خصوصيات مي باشد.
كانون توجه :
يك تصور غلط و تكراري در مورد HL7 اين است كه گروه توسعه نرم افزاري است. در واقع اولين ماموريت HL7 ، توليد استانداردهاي قابل انعطاف ، رهنمودها و متدولوژي هاي توانا براي تبادل و ايجاد قابليت تبادل (اطلاعات) در پرونده هاي بهداشتي مي باشد. اينگونه رهنمودها يا داده هاي استاندارد ، قواعد محكمي است كه اجازه مي دهد اطلاعات به اشتراك گذاشته شود و عمل يا نتيجه در وضعيتي يكسان بوجود آيد. داده هاي استاندارد مشترك هستند و اجازه مي دهند سازمانهاي بهداشتي به آساني اطلاعات بهداشتي را به اشتراك بگذارند. از لحاظ فرم علمي اين توانائي در تبادل اطلاعات بايد به حداقل رساني آندسته از مراقبتهاي پزشكي كه از نظر جغرافيائي دورافتاده و منزوي و بسيار متغير هستند ، كمك كند.
دسترسي به HL7 مستلزم اقدام به عضويت و پرداخت هزينه هم براي اشخاص و هم براي سازمانها مي باشد. 125 دلار براي يك شخص و 34000 دلار براي سازمانها بصورت سالانه كه با در نظر گرفتن درآمد سالانه و با توجه به وضعيت طرف مقابل بصورت حمايتي نيز عمل مي كند. بيشترين استانداردهاي سازمانهاي كشورهاي در حال توسعه (SDOs) شامل لايه هفتم سلامت ، توليد استانداردهايي (گاهي پروتكل هاي ويژه ناميده مي شود) براي يك حوزه ويژه مراقبت سلامت از قبيل داروخانه ، تجهيزات پزشكي ،تصوير برداري يا بيمه (پردازش مطالبات) ، تراكنش ها مي باشد. قلمرو Hl7 باليني و اطلاعات اداري است.
HL7 استاندادهاي مفهومي (مانند HL7-RIM ) ، استانداردهاي سندي ( مانند HL7- CDA ) ، استانداردهاي كاربردي (مانند HL7 - CCOW) و استانداردهاي پيام يا اطلاعات ( مانند HL7 – v2.x and v3 ) را توسعه مي دهد.
استانداردهاي انتقال پيام ،جزء به جزء مهم هستند زيرا اين پيغامها هستند كه تعريف و تعيين مي كنند ،اطلاعات چطور بسته بندي مي شوند و از قسمتي با قسمت ديگر ارتباط برقرار مي كنند. برخي استانداردها زبان ، ساختار و نوع داده هايي را كه نياز به يكپارچكي در انتقال از يك سيستم به سيستم ديگر دارند ، يكسان مي كنند. بطور جاري ، استاندارد پيام HL7 توسط بسياري از ارائه كننده هاي سيستمهاي اطلاعات پزشكي بزرگ در آمريكا ، حمايت مي شوند.
ترجمه از علی نیک مرام
براي مطالعه بيشتر و عميقتر به سايت زير مراجعه نمائيد. www.hl7.org
کپی با ذکر منبع جایز می باشد.
HL7 - Health Level Seven
Health Level Seven, Inc. (HL7), is an all-volunteer, not-for-profit organization involved in development of international healthcare standards. “HL7” is also used to refer to some of the specific standards created by the organization (i.e. HL7 v2.x, v3.0, HL7 RIM etc.).
HL7's Mission HL7 is an international community of healthcare subject matter experts and information scientists collaborating to create standards for the exchange, management and integration of electronic healthcare information.[citation needed] HL7 promotes the use of such standards within and among healthcare organizations to increase the effectiveness and efficiency of healthcare delivery for the benefit of all.
HL7's Strategies: Develop coherent, extendible standards that permit structured, encoded health care information of the type required to support patient care, to be exchanged between computer applications while preserving meaning. Develop a formal methodology to support the creation of HL7 standards from the HL7 Reference Information Model (RIM). Educate the healthcare industry, policy makers, and the general public concerning the benefits of healthcare information standardization generally and HL7 standards specifically. Promote the use of HL7 standards world-wide through the creation of HL7 International Affiliate organizations, which participate in developing HL7 standards and which localize HL7 standards as required. Stimulate, encourage and facilitate domain experts from healthcare industry stakeholder organizations to participate in HL7 to develop healthcare information standards in their area of expertise. Collaborate with other standards development organizations and national and international sanctioning bodies (e.g. ANSI and ISO), in both the healthcare and information infrastructure domains to promote the use of supportive and compatible standards. Collaborate with healthcare information technology users to ensure that HL7 standards meet real-world requirements, and that appropriate standards development efforts are initiated by HL7 to meet emergent requirements.
Headquartered in Ann Arbor, Michigan, U.S., Health Level Seven is a standards organization that is accredited by the American National Standards Institute (ANSI). HL7 was founded in 1987 to produce a standard for hospital information systems. HL7 and its members provide a framework (and related standards) for the exchange, integration, sharing and retrieval of electronic health information. The standards, which support clinical practice and the management, delivery, and evaluation of health services, are the most commonly used in the world.
Hospitals typically have many different computer systems used for everything from billing records to patient tracking. All of these systems should communicate with each other (or "interface") when they receive new information but not all do so. HL7 is a language by which various healthcare systems can do this. [citation needed]
Background and organizational structure
The HL7 organization develops standards designed to increase the effectiveness, efficiency and quality of healthcare delivery.
The organization is managed by a Board of Directors, which comprises eight elected positions and three appointed positions. Members of Health Level Seven are known collectively as “The Working Group”. The Working Group is responsible for defining the HL7 standard protocol and is composed of Standing Administrative Committees, Special Interest Groups, and Technical Committees.
Standing Administrative committees focus on organizational or promotional activities, such as Education, Implementation, Marketing, Outreach Committee for Clinical Research, Publishing and Performance Improvement and Tooling.
Special interest groups serve as a test bed for exploring new areas that may need coverage in HL7’s published standards, such as Clinical Genomics, Clinical Guidelines, Community Based Health Services, etc.
Technical committees are directly responsible for the content of the Standards, framing the actual language of the specifications.
Focus
A frequent misconception about HL7 is that the group develops software. In fact, HL7’s primary mission is to create flexible standards, guidelines, and methodologies to enable the exchange and interoperability of electronic health records. Such guidelines or data standards are a set of rules that allow information to be shared and processed in a uniform and consistent manner. These data standards are meant to allow healthcare organizations to easily share clinical information. Theoretically, this ability to exchange information should help to minimize the tendency for medical care to be geographically isolated and highly variable. Access to the HL7 standards requires paid membership, which ranges from US$125 for an individual up to US$34,000 for organizations with the cost depending on annual health-care revenue and benefactor or supporter status. [1]
Most Standards Developing Organizations (SDOs), including Health Level Seven, produce standards (sometimes called specifications or protocols) for a particular healthcare domain such as pharmacy, medical devices, imaging or insurance (claims processing) transactions. Health Level Seven’s domain is clinical and administrative data.
HL7 develops Conceptual Standards (i.e. HL7 RIM), Document Standards (i.e. HL7 CDA), Application Standards (i.e. HL7 CCOW) and Messaging Standards (i.e. HL7 v2.x and v3.0).
Messaging standards are particularly important because they define how information is packaged and communicated from one party to another. Such standards set the language, structure and data types required for seamless integration from one system to another [1]. Currently, HL7’s messaging standard is supported by every major medical information systems vendor in the United States [2].
WWW.EN Wikipedia
HOSPITAL INFORMATION SYSTEM
سيستم اطلاعات بيمارستاني
HOSPITAL INFORMATION SYSTEM
HIS يكي از مهمترين دغدغه هاي مديران بيمارستانهاي كشور است. سيل پيشرفت تكنولوژي در حوزه علوم پزشكي ، بيمارستانها را با خود مي برد و بنظر مي رسد مديران ما در اين سيل دست و پا مي زنند. نبود يك تيم فني و واحدي بنام IT در چارت سازماني بيمارستانها ، مديران را در انتخاب نرم افزار HIS و راه اندازي صحيح و علمي آن ، به چالش كشيده است. وزارت بهداشت كشور در حال آماده سازي زيرساخت پرونده الكترونيكي سلامت هست كه بيمارستانها از طريق HIS مي توانند به آن بپيوندند ليكن براي شروع مشكلاتي دارند و نمي دانند از كجا و چگونه شروع كنند. اين مقاله راهنمائي است براي ايشان از ديد بنده بعنوان فردي كه چند سال در اين زمينه مطالعه و تجربه دارم.
تارسيدن به يك EHR كامل ( ELECTRONIC HEALTH RECORD ) يا پرونده الكترونيكي سلامت براي هر بيمار و كمك به تصحيح و ارتقاء سيستم ارجاع الكترونيكي بيماردر سطح بهداشتي درماني كشورمان فاصله زيادي داريم. اين راه ، همت همه افراد مرتبط با اين كار را مي طلبد. HIS هموارترين راه بسوي EHR مي باشد. كارشناسان و متخصصين علوم پزشكي ، علوم كامپيوتر و مديريت در انجام اين رسالت شاخص ترين نيروها بحساب مي آيند. براي نوشتن يك HIS ، تيمي متشكل از تحليلگر سيستم ، مهندس نرم افزار ، كارشناس مدارك پزشكي ، كارشناس ارشد مديريت بهداشتي درماني ، كارشناس امور مالي و پزشك عمومي پيشنهاد مي شود.
HIS چيست ؟
سيستم اطلاعات بيمارستاني. در معناي گسترده تر HIS را سيستم اطلاعاتي بهداشتي هم مي گويند. واقعيت آن است كه امروزه يك بيمارستان نمي تواند همچنان بصورت سنتي كار پروسه پرونده بستري يا سرپائي بيمار را انجام دهد. پائين آوردن زمان پذيرش ، زمان ترخيص ، زمان انتقال بيمار ، زمان ORDER نويسي و درخواستهاي پاراكلينيكي ، زمان اخذ جوابها ، زمان مراجعه به اطلاعات قبلي پرونده ، بالا بردن ميزان دقت در درج اطلاعات و درخواستها كه در حالت دستي ناخوانا و ... هست ، تسريع ارتباطات بين بخشي و در نهايت بالابردن ميزان رضايت بيمار ، ارائه خدمات بهتر ، دريافت آمار و گزارشات روزانه و زماني ، اطلاع از وضعيت درآمد و هزينه بيمارستان ، تعديل نيروها و غيره مسائلي هستند كه نياز بيمارستان به HIS را دو چندان مي كنند. براي افزايش دقت و تسريع در ارائه خدمات به بيمار ، تسريع در تشكيل و گردش پرونده دربيمارستان ، بازيابي سريع پرونده براي اهداف گوناگون همچون تحقيقات و مطالعه دانشجويان ذيربط و امكان استفاده آسان از مدارك پزشكي و ... وجود HIS درهر بيمارستاني ضروري است. HIS تمامي اين مسائل را براي بيمارستان حل مي كند و بيمارستان را از يك سازمان سنتي به يك مركز مدرن درماني تبديل مي كند.
اما HIS بايد بر اساس استانداردهاي معتبرجهاني باشد. يك HIS اگر بدون توجه به استانداردهاي فناوري و علوم پزشكي جهاني نوشته شده باشد و فقط LOCAL كار كند جوابگوي آينده بيمارستان نخواهد بود. استانداردهاي HL7 (پروتوكل استاندارد بين المللي تبادل اطلاعات بهداشتي ودرماني) و DICOM (استاندارد انتقال تصاوير پزشكي ) ازجمله استانداردهاي لازم براي يك HIS مي باشد. همچنين از جمله خصوصيات لازم براي يك HIS ، به WEB BASE بودن آن مي توان اشاره كرد. يك HIS بايد داراي بانك اطلاعاتي غني بر اساس آخرين متد مانند SQL و داراي قابليت نصب روي آخرين سيستم عامل مثل WIN XP و VISTA باشد.
براي تهيه و راه اندازي HIS در يك بيمارستان از كجا بايد شروع كرد؟
براي راه اندازي سيستم HIS سه گزينه مهم بايد مد نظر قرار گيرد:
قبل از پرداختن به سه مورد مذكور، بيمارستان بايد يك تيم براي پيگيري اين كار تشكيل دهد. مدير بيمارستان در راس اين تيم خواهد بود. در اين تيم رئيس امور مالي ، مترون بيمارستان يا يك پرستار ، مدير دفتر كيفيت ، يك كارشناس كامپيوتر و يك كارشناس مدارك پزشكي حداقل افراد خواهند بود. كارشناس ارشد يا كارشناس مدارك پزشكي بعنوان مدير سيستم HIS انتخاب مي شود. ( بسته به توانائي نيروي موجود در بيمارستان ، مدير سيستم انتخاب مي شود.
تيم مذكوركار تحقيقاتي خود را بر اساس يك برنامه ريزي منسجم با برقراري جلسات منظم ، شروع مي كند. اولين كار ، پيدا كردن يك مشاور باتجربه براي پيشبرد اهداف تيم مي باشد. دستور كار اين تيم ، مطالعه وضعيت و شرايط فيزيكي و ميزان پذيرش HIS از طرف پرسنل بيمارستان و نيز مطالعه و بررسي تغيير سيستم دستي موجود در بيمارستان به سيستم الكترونيكي HIS و يافتن يك HIS استاندارد مي باشد. در جريان گذاشتن مسئولين كليه واحدها و ايجاد زمينه براي تغيير سيستم در آينده ، بستر نگرش فرهنگ سازماني به سيستم جديد را ايجاد خواهد كرد. در كنار كار فرهنگ سازي و آماده نمودن پرسنل براي تغيير سيستم و حتي مشاركت دادن پرسنل كه كاربران آينده سيستم جديد خواهند بود ، از طريق درخواست پيشنهاد و غيره ، مي توان كار تحقيق روي سخت افزار را نيز آغاز كرد.
قرارداد با يك شركت معتبر براي راه اندازي يك شبكه در بيمارستان ، مطابق با آخرين تكنولوژي موجود در كشور اولين گام در جنبه سخت افزاري سيستم هست در اين شبكه آينده نگري هاي خاص و امكان UPGRADE نمودن آن در آينده نيز بايد مد نظر قرار گيرد . براي داشتن يك شبكه استاندارد و BACKBONE مناسب ، از نظرات مشاور و امكانات شركت طرف قرارداد بايد نهايت بهره را برد. تهيه توپوگرافي شبكه براساس نقشه ساختماني بيمارستان لازم هست. در اين كار بايد تعداد NODE هاي لازم و نيز تعداد NODE هاي فعال برآورد شود. با توجه به سيال بودن برخي واحدها در بيمارستان و احتمال تغيير مكانهاي متعدد لازم است تقريبا كليه اتاقهاي بيمارستان با صلاحديد مشاور و تيم ، داراي NODE شبكه حتي بصورت غير فعال باشند. شايد در اين مرحله كه مقدمه تغيير سيستم مي باشد ، لازم باشد در چند مكان تغيير كاربري داده شود. بهتر است يك واحد جديد بنام "مديريت سيستم HIS " يا " مركز فناوري اطلاعات بيمارستان " به چارت سازماني بيمارستان اضافه شود. اين واحد محل قرار گرفتن SERVER ، ADMINISTRATOR ، RACK مركزي و حتي UPS هاي مركزي خواهد بود.
كار بعدي در اين مرحله برآورد تعداد NODE هاي فعال و خريداري كامپيوتر به همين تعداد و نيز لوازم جانبي كامپيوتر مي باشد. البته خريداري سخت افزار بويژه SERVER ، مي تواند بعد از انتخاب نرم افزار و بر اساس سازگاري با نرم افزار نيز باشد.
با توجه به عدم آشنائي مسئولين دانشگاههاي علوم پزشكي و بيمارستانهاي كشور از HIS ، كه ناشي از عدم برنامه ريزي استراتژيك شفاف از طرف واحد زيربط در وزارت محترم بهداشت و درمان ( لااقل تا اين لحظه ) مي باشد ، همچنين نبود واحد فناوري اطلاعات در بيمارستانهاي كشور ، اين مرحله مهمترين مرحله بحساب مي آيد. از نظر اينجانب دو روش براي تهيه نرم افزار پيشنهاد مي شود كه هيئت رئيسه و بويژه مدير بيمارستان بايد با كمك تيم HIS بيمارستان تصميم بگيرد كه كدام روش با سياستهاي مديريتي بيمارستان سازگار است.
براي اين كار تيم فوق الذكر بايد تحقيق كند و اطلاعات كافي از سيستم هاي موجود داخل كشور كسب كند. تعداد نرم افزارهاي ( HIS ) موجود داخلي از تعداد انگشتان دو دست فراتر نرفته. بنابر اين ارتباط با شركتهاي توليد كننده ( ASP ها) ، HIS زياد دشوار نيست.
براي اين كار مي توان يك فراخوان خريد HIS داد تا شركتها خود به سراغ شما بيايند و يا به تك تك شركتها مراجعه نمود. در هر حال نبايد صرفا به DEMO نرم افزار از طرف شركت اكتفا نمود چرا كه دموي برنامه ايده آل هست و با برنامه در عمل فاصله دارد. بهترين حالت اين است كه از شركت بخواهيم خود ، موفق ترين سايت يا بيمارستان تحت پوشش خود را معرفي نمايد. تيم HIS بيمارستان به سايت مذكور مراجعه مي كند و به دقت يك سايت تجربه شده را مورد بازديد و بررسي قرار مي دهد. مشاهده سيستم از نزديك ، مصاحبه با كاربران و مديران عملياتي و تشكيل جلسه و بحث و گفتگو با مديران مياني و ارشد بيمارستان و حتي دانشگاهي كه سيستم را راه اندازي كرده اند و استفاده از تجارب و نظريات آنها بسيار به نتيجه گيري و تصميم گيري در مورد آن HIS كمك خواهد كرد. براي چند نرم افزار منتخب مي توان اين مرحله را انجام داد و پس از مقايسه فني ، استانداردها ، USERFRIENDSHIP بودن ، نوع قرارداد پشتيباني ، اعتبار شركت ارائه دهنده و نيز بودجه صرف شده مي توان بهترين برنامه را انتخاب و باشركت مربوط قرارداد بست.
در اين روش دانشگاه بجاي تحقيق روي برنامه هاي آماده روي شركتهاي نرم افزاري بومي تحقيق كرده و معتبرترين و باتجربه ترين شركت محلي را انتخاب مي كند و يك قرارداد استراتژيك في ما بين منعقد مي شود. بيمارستان شما پايلوت قرارمي گيرد و شركت يك دفتر در بيمارستان براي چند سال ايجاد مي كند و برنامه نويسان شركت در بيمارستان مقيم بوده و در ارتباط با تيم HIS بيمارستان شروع به تحليل سيستم و برنامه نويسي مي كنند. بعد از آماده بودن اولين فاز از برنامه ، تست برنامه با همكاري تيم ، آغاز مي شود و اين كار فاز به فاز انجام مي شود و بر اساس خواست بيمارستان تغييرات لازم در برنامه داده مي شود تا به فاز نهائي برسد. تنها عيب اين روش در كنار مزاياي زياد آن ، زمانبر بودن آن مي باشد. با اتمام برنامه نويسي و تست نهائي ، برنامه بطور واقعي راه اندازي مي شود. موفقيت برنامه در اين روش كمك بزرگي به دانشگاه مي كند چراكه صاحب يك HIS مي شود كه مي تواند آن را در بيمارستانهاي تابعه خود نيز نصب و راه اندازي كند و مهمتر از آن ، مي تواند در صدد LINK بيمارستانهاي خود برآيد. از مزاياي اين روش اين است كه دانشگاه از يك سيستم يكپارچه در بيمارستانهاي خود استفاده مي كند و جابجائي نيروها در سطح دانشگاه و بين بيمارستانها مشكلي ايجاد نمي كند. از طرفي سيستم ارجاع بيمار در سطح بيمارستانهاي دانشگاه و حتي در سطح استان الكترونيكي و سهل الوصول مي شود.
3. كاربران
كاربران صاحبان و نگهدارنده هاي واقعي نرم افزار محسوب مي شوند و بازيگران واقعي سيستم مي باشند. بدون همكاري كاربران ، هيچ سيستمي جواب نخواهد داد. مهمترين مسئله در اين خصوص ، مقاومت كاربران مي باشد. آنچه مسلم است اين است كه هر تغييري مقاومتي در پي دارد و تغيير سيستم دستي به سيستم الكترونيكي مانند HIS ، با مقاومت شديدتري توام است كه ناشي از دلايلي ذيل است :
1. عادت كاربران به سيستم دستي
2. ترس از اينكه با سيستم الكترونيكي نتوانند كار كنند
3. ترس از از دست دادن موقعيت فعلي با رسيدن سيستم جديد
4. ترس از از دست دادن گروه مورد علاقه فعلي
5. عدم اطمينان از مقاصد مسئولين در تغيير سيستم .
6. و ...
بنابراين براي غلبه بر مقاومت كاركنان بايد تدابير ويژه اي از قبل از راه اندازي سيستم بايد اتخاذ نمود.كاربران قبل از راه اندازي سيستم آگاهي از تغيير سيستم داشته باشند تا در مرحله راه اندازي مقاومتشان به حداقل برسد. مي توان قبل از راه اندازي سيستم كلاسهاي آشنائي با سيستمهاي كامپيوتري براي كاركنان داير كرد. برگزاري كلاسهاي ICDL براي كاركنان موثرترين گزينه مي باشد.
بعد از راه اندازي سيستم ، آموزش كامل نرم افزار به كاربران بايد توسط مدير سيستم و همكاران وي در واحد HIS و با همكاري شركت ارائه دهنده نرم افزار داده شود. يك برنامه مدون آموزشي نيز بايد از طرف مدير سيستم تهيه و به واحدها و بخشها ارائه شود تا آموزش مستمر در طول سال نيز داشته باشد. هرچه آگاهي كاربران نسبت به برنامه و كار با آن و پيامهاي برنامه ، همچنين آگاهي كاربران نسبت به كامپيوتر ، بيشتر باشد سيستم موفق تر خواهد بود. يكي از مهمترين مسائل در مورد كاربران ايجاد و حفظ انگيزه در كاربران براي ادامه كار با سيستم ، تا زمان وابستگي كامل آنها به سيستم مي باشد. اين كار بايد از طرف مديريت بيمارستان صورت گيرد. بويژه در زمانهاي آزمايشي برنامه و موازي كاري دستي – الكترونيكي سيستم ، كه كار كاربران زيادتر از زمان قبلي است ، حمايتهاي تشويقي زيادي را مي طلبد.
تجربه من
بيمارستان وليعصر(عج) دانشگاه علوم پزشكي زنجان ( WWW.ZUMS.AC.IR ) محلي است كه يك HIS تقريبا موفق در آن راه اندازي شده و اين تجربه من بعنوان Administrator يا مدير سيستم آنجا مي باشد.
نوشته مهندس علی نیک مرام
نكته :
دوستاني كه از مقاله من استفاده مي كنند، این مقاله حاصل ۱۰ سال تجربه و مطالعه خودم هست و از هيچ منبعي استفاده نكرده ام بلكه نظر شخصي من مي باشد.
لطفا در كپي ،از نام نویسنده و یا وبلاگ بعنوان منبع اينترنتي نام ببريد.
علی نیک مرام