هر سيستم نرم افزاري تحت شبكه نيازمند يك مدير هست تا آن را با علم و تجربه خود مديريت نمايد. مدير شبكه عنواني است كه در بين مهندسين كامپيوتر جايگاه ويژه اي دارد. يك مدير شبكه خصوصيات و مهارتهائي بايد داشته باشد تا از نظر فني و مديريتي بتواند شبكه را در بهترين حالت پشتيباني و نگهداري نمايد.

اما مديرسيستم  HIS چه خصوصياتي بايد داشته باشد؟

مسئله اي كه مديران بيمارستانها در پياده سازي HIS و مكانيزاسيون بيمارستان كمتر به آن توجه مي كنند بٌعد چارت سازماني و پرسنلي آن است. از ابتداي طرح و برنامه ريزي براي مكانيزه نمودن بيمارستان بايد يك محل براي مديريت HIS ویا یک پست سازمانی بنام مدیر فناوری اطلاعات سلامت ایجاد نمایند. فردي مناسب هم براي اين كار انتخاب نمايند. .اما انتخاب فرد مربوطه بسيار مهم هست. تجربه نشان داده كه از مهمترین مسئله در راه اندازی سیستم HIS در یک بیمارستان وجود یک مدیر سیستم توانا می باشد چرا كه اين فرد سكان دار سيستم بوده و مي تواند در موفقيت يا عدم موفقيت سيستم بسيار موثر باشد. من بيمارستانهائي را سراغ دارم كه براي راه اندازي HIS هزينه زيادي كرده ليكن فقدان يك مدير سيستم خوب موجب شده تا بتدريج و با تغييرات چند مديريت در بيمارستان ، سيستم به حال خود رها شده و پس از مدتي با انداختن تمام مشكلات مالي مانند كسورات و غيره  به گردن نرم افزار ، آن را كنار گذاشته اند.

از طرفي با توجه به فقدان پست سازمانی مذکور در بیمارستان و دانش آموخته مناسب برای این کار ، عدم دقت در انتخاب فرد مسئول از بین کارکنان بیمارستان ، نيز گاهي منجر به اين شده تا سيستم به بيراهه برود. گاهي تصور مديريت بيمارستان اين است كه يكي از همكاران مثلا يك نرس را بعنوان مسئول پيگيري مسائل مربوط به HIS انتخاب نمايند و پس از راه اندازي سيستم ، فرد مربوطه را به كار قبلي خود بر مي گردانند و با دادن مقداري اضافه كاري مي خواهند هرگاه مشكلي پيش آمد ايشان آن را پيگيري نمايد و بعلت وجود مشكلات فراوان در نهايت بالاجبار ايشان را مدير سيستم HIS اعلام مي كنند. گاهي هم تصور بر اين است كه HIS يك نرم افزار تحت شبكه است و فقط يك مهندس كامپيوتر مي تواند آن را اداره نمايد.

هر كدام از اين افراد نيمي از وظايف يك مدير سيستم را مي تواند انجام دهد. بنابراين يك مدير سيستم خوب بايد هيبريدي از دو فرد فوق الذكر باشد ، باید کسی باشد که در دو زمینه  علوم کامپیوتر  و علوم پزشکی اطلاعات کافی داشته باشد. از طرفي يك آناليزور و تحليلگر خوب هم باشد.

یک مهندس کامپیوتر با دنیای علوم پزشکی نا آشناست. از طرفی یک کارشناس علوم پزشکی مانند يك نرس با دنیای فنی و IT بیگانه هست. مديريت بيمارستان بايد دنبال اين هيبريد باشد كه آسان هم پيدا نمي شود مگر مهندس كامپيوتري كه سالها در بيمارستان كار كرده و با فرآيندهاي ارائه خدمات به بيمار آشنائي دارد ويا يك تحصيلكرده علوم پزشكي كه دوره هاي مختلف نرم افزاري و سخت افزاري را گذرانده است. اما در اين ميان همكاراني در بيمارستان وجود دارند كه علاوه بر تحصيلات خود در زمينه علوم پزشكي ، تحت تاثير پيشرفت علوم كامپيوتري و تسلط آن بر زندگي بشري قرار گرفته و بدنبال كسب علم كامپيوتر رفته و مدركي هم گرفته اند. چنين فردي از نظر من در حال حاضر ايدآل براي مديريت سيستم HIS مي باشد. فردي كه به اصطلاحات پزشكي و پاراكلينيكي (Medical Terminology) ، سيستم هاي كدگذاري بيماريها مانند ICD-10 ، SNOMED ، TCP4 و ساير روشها و نيز استانداردهاي علوم پزشكي ، استانداردهای تبادل اطلاعات مانند HL7 و غيره كاملا آشنا باشد ، همچنين با مستند سازي پرونده بيمار ، گردش پرونده بيمار در بيمارستان ، فرآيند پذيرش تا ترخيص بيمار و فرآيندهاي واحدهاي پشتيباني آشنا باشد و در كنار اينها با مسائل فني نرم افزاري و سخت افزاري مانند مفاهيم شبكه و انواع آن ، Domain‌ ، workgroup ، انواع سوئيچ كارت شبكه و كابل ، امنيت شبكه ، مديريت شبكه ،  پايگاه داده ، انواع سيستم عامل ، زبانهاي برنامه نويسي ، پيكربندي (Configuration) و پياده سازي و ... نيز بطور كامل آشنا باشد.

به نظر من از بين همكاران بيمارستاني ، در حال حاضر فارغ التحصيلان رشته  انفورماتيك پزشكي رشته اي كه به همت اساتيد دلسوزي در وزارت بهداشت در چند سال اخير به رشته هاي علوم پزشكي پيوسته براي اين كار مناسب هستند. ولي با توجه به كمبود اين افراد و نيز عدم اختصاص پست سازماني در چارت سازماني بيمارستان در حال حاضر ،فارغ التحصيلان رشته مدارك پزشكي كه در طول دوره تحصيلات خود در دانشگاه علوم پزشكي با انواع سيستمهاي كدگذاري و روشهاي مديريت پرونده بيمار آشنائي پيدا مي كنند و تعدادي واحد كامپيوتر نيز پاس مي كنند براي اين كار نسبت به ساير همكاران موجود مناسب تر باشند. امیدواریم رشته فناوری اطلاعات سلامت بزودی در کشور ایجاد و فارغ التحصیلان آن این مهم را برای بیمارستانها انجام دهند.

 

نوشته مهندس علی نیک مرام

اين مقاله ، ديدگاه من بعنوان فردي كه بيش از ۱۰ سال است با سمت مدير سيستم كار مي كنم، مي باشد و در نوشتن آن از هيچ منبعي استفاده نشده بلكه نظر شخصي من هست. لطفا در كپي ،از نام من يا وبلاگم بعنوان منبع اينترنتي نام ببريد.

 كپي با ذكر منبع بلا مانع است