در كشور ما در چند سال اخیر در زمینه eHEALTH فعالیتهای گسترده ای صورت گرفته اما همچنان ما در اول راه هستيم و با eHEALTH كامل مانند آنچه در كشورهائي مثل انگليس و ... وجود دارد، هنوز فاصله زيادي داريم. افراد متخصص در اين زمينه در كشور لااقل تا این لحظه بسیار اندك هست.  به زعم بنده كارهاي عملی انجام شده یا پیاده سازی شده بویژه در سازمانهای دولتی بيشتر تجربي بوده تا آکادمیک. در راستاي دولت الكترونيك ، به همت وزارت بهداشت گامهای اولیه براي رسیدن به  EHR با کار زیاد در حوزه HIS برداشته شده و راه به سمت شاهراه EHR هموار است. اكنون بيمارستانهاي كشور دريافته اند كه بدون HIS هرگز استاندارد نخواهند شد و به کیفیت مورد نظر در ارائه خدمات نخواهند رسيد.

بیمارستانها مشکلاتی را در راه اندازی HIS  فرا روی خود دارند. نبود يك متولي آگاه در اين زمينه در سطح ستادي ، عدم تناسب اعتبار اختصاصي با كيفيت مورد انتظار و نياز اساسي ، نبود تيم راهبري پروژه پياده سازي و نگهداري سيستم و ...  همه موانع كسب موفقيت در اين راه مي باشد. اما یکی از مهمترین عوامل، پس از علم به اهداف و كيفيت ، و نيز توجه به زيرساخت و استانداردها ، عدم وجود یک مدیر سیستم HIS توانا در بطن تيم پروژه می باشد.

بنا به تجربه خودم و از آنجا كه تخصص من در تيم ، مدير سيستم بوده لذا اشاره اي به خصوصيات  مدير سيستم مي كنم. یک مدیر سیستم HIS لزوما نباید برنامه نویس باشد. هرچند با زبانهاي برنامه نويسي و پايگاههاي داده نبايد بيگانه باشد. مدیر سیستم باید کسی باشد که در دو زمینه  علوم کامپیوتر  و علوم پزشکی اطلاعات کافی داشته باشد. از طرفي يك آناليزور و تحليلگر خوب هم باشد تا بتواند فرآيندها را شناسائي كند. آيا اين فرد مي تواند يك مهندس كامپيوتر باشد؟ یا یک کارشناس و دانش آموخته علوم پزشکی ؟

یک مهندس کامپیوتر با دنیای علوم پزشکی نا آشناست. از طرفی یک کارشناس علوم پزشکی مثل پزشك يا نرس يا ... با دنیای فناوری یا IT بیگانه هست. بنابراین مدیرسیستم خوب باید هیبریدي از اين دو فاكتور باشد. اين هيبريد را كجا مي توان يافت؟

 چند سالي است كه رشته انفورماتیک پزشکی در دانشگاههای علوم پزشکی  كشور راه اندازی شده و دانشجويان مشتاق را پذيرش مي كند. دانشجوياني كه با كارشناسي نرم افزار و يا كارشناسي مدارک پزشکی وارد شده اند ، هيبريد مورد نظر را مي سازند.اينها می توانند جوابگوی این سمت باشند.وجود رشته انفورماتيك پزشكي و سرفصل هاي خوب آن خلاء تيم پروژه راه اندازي سیستم HIS در بيمارستانها و نيز كار روي توليد نرم افزارها را پر خواهد كرد. دانش آموخته هاي اين رشته بويژه آنهائي كه پايه اطلاعاتي بسيار مناسب براي اين كار را دارند ، مي توانند مشاوران بسيار خوبي براي بيمارستانها در تهيه و راه اندازي يك سيستم مناسب باشند. بهتر است مديران بيمارستانها نيز بجاي استخدام چندين مهندس كامپيوتر براي سیستم HIS از اين افراد بهره بگيرند.

اما در این زمینه خلاء وجود متخصص واقعی احساس می شود. متاسفانه در کشور ما رشته فناوری اطلاعات پزشکی یا سلامت وجود ندارد. کارشناسان مدارک پزشکی نیمه اول این رشته هستند و نیمه دوم آن یا نیمه فنی وجود ندارد. بچه های انفورماتیک پزشکی حوزه محدودتری نسبت به نیمه دوم یاد شده دارند چرا که در سرفصل دروس آنها مباحث مدیکال کمتر است. امیدواریم روزی رشته فناوری اطلاعات سلامت نیز ایجاد شود که صاحبان واقعی این سمت هستند.

براي رسيدن به شاهراه اطلاعات سلامت جاده ها باز شده و راه براي علاقه مندان متخصص و دلسوز باز است. اما هيچ راهي بدون دشواري نيست از جمله اين دشواريها نبود حمايت كافي مراجع ذيصلاح است. آنچه مهم است اين است كه رهرواني اين جاده ها را خواهند پيمود و به اميد خدا روزي اين بزرگراه اطلاعاتي سلامت در كشور ما نيز افتتاح خواهد شد. دشوار است اما ناممكن نيست. اميدوارم آنان كه مي دانند بتوانند به سرانجام برسانند.